Het oude lighthouse op het nieuwe land

Sinds 2015 toeren we met de boot door Nederland. Onze eerste vaartocht voert door Overijssel. We vallen van de ene verbazing in de andere. Over de imposante bebouwing van Vollenhove, de massieve zeesluis van Blokzijl, het dijkdorp Kuinre. Geweldig! Inmiddels zijn we bijna heel Nederland door gevaren. Onderweg verzamelen we bijzondere verhalen. Dit is het verhaal van het oude lighthouse op het nieuwe land.

Intens blauw

Een tocht die grote indruk op ons maakt is die vanuit Zwartsluis over het Zwartewater het Zwarte Meer op. Het grote, open water is niet zwart maar intens blauw, hoe ver je ook kijkt. Met ons sloepje zijn we onderweg naar Vollenhove. Onder water, vlak naast ons, liggen de verdronken restanten van strekdammen die tot 1948 de de vaargeul naar Zwolle beschermden. Maar dát weten we dan nog niet.

De strekdammen waartussen de schepen veilig naar het Zwartewater konden varen. Foto: Screenshot Topotijdreis.nl
Kraggenburg

Aan het eind van die kilometers lange strekdammen lagen de vluchthaven met daarnaast lighthouse Kraggenburg. Met de aanleg van de Noordoostpolder werden ze overbodig. Maar waar de strekdammen werden opgeslokt door land en zee, bleef het lighthouse staan waar het stond: op een terp, hoog uitstekend boven het vlakke polderland.

Kraggen zijn pakketten van dicht in elkaar gegroeide wortels van riet en waterplanten. Ze werden bij de bouw van de strekdammen gebruikt als onderlaag. Omdat dit een goedkope bouwmethode was, kreeg het havencomplex de spotnaam ‘Kraggenburgt’.

Parel van de Zuiderzee

Niet te zien als je er over het Kadoelermeer voorbij vaart, maar wel interessant voor ons watersporters. Want vanaf jachthaven Voorstersluis en WSV Kraggenburg is het maar een klein stukje fietsen naar deze overgebleven parel van de Zuiderzee, die sinds de bouw van het dorp Kraggenburg in de Noordoostpolder Oud-Kraggenburg heet.

Met basaltblokken omkleed liggen dam, lichtopstand en lighthouse in het vlakke polderland
Lichtopstand

Aan het begin van de strekdammen stond een zogenoemd lichtopstand, waarvan je de gerenoveerde versie op de foto hierboven ziet staan. Dat licht moest de schippers veilig tussen de strekdammen loodsen. Pas als die onder water stonden, werd het rode licht op het dak van het huis aangestoken. En als het dan ook nog eens heel mistig was, werd de mistbel geluid. Maar dat was niet de enige taak van de havenmeester.

Kraggenburg nog in volle glorie omgeven door de Zuiderzee. Foto: Collectie Wim Kuyper
Tolgeld

Hij moest namelijk ook het tolgeld innen voor het binnenvaren van de strekdammen. Tot woede van vooral de binnenschippers van Genemuiden, Zwartsluis en Hasselt. Ze hadden die strekdammen helemaal niet nodig en weigerden dan ook de tol te betalen. Deurwaarders die de niet betaalde belasting kwamen innen, werden zelfs mishandeld.

Kraggenburg in de net drooggevallen polder. Foto: Collectie Wim Kuyper
Derde zeehaven

Waarom eigenlijk die strekdammen aan weerszijden van een al bestaande vaargeul? Dat gebeurde op initiatief van Zwolle. De stad, in die tijd nog niet verbonden met de IJssel en dus afhankelijk van het Zwartewater, wilde de derde zeehaven van Nederland worden.

Stoomboten varen langs Kraggenburg. Foto: Collectie Wim Kuyper
Meer diepgang

Om de ambities van Zwolle waar te maken moesten het Zwartewater en de vaargeul het Zwolse Diep bevaarbaar worden voor schepen met meer diepgang.  De nieuwe strekdammen hadden als doel verzanding tegen te gaan en de vaargeul op diepte te houden.

Oud-Kraggenburg middenin de polder. Langs de rechtse gele lijn liepen de strekdammen. Foto: Screenshot Topotijdreis.nl
Parlementaire enquete

De rekening voor de aanleg van die strekdammen en het havencomplex werd via de tolheffing op de schippers afgeschoven. Maar die voelden er helemaal niets voor om te betalen voor aanpassingen die ze met hun ondiepe scheepjes dus helemaal niet nodig hadden. Het conflict mondde uit in de Zwolsche Diepkwestie, die leidde tot de eerste parlementaire enquete van Nederland.

De grote onvrede leidde in 1849 zelfs tot oprichting van de eerste vakbond van Nederland: het Schippersverbond. Deze bond zou later uitgroeien tot de landelijke schippersvereniging Schuttevaêr.

Monumentendagen

Het lighthouse is niet open voor publiek, alleen tijdens de Open Monumentendagen mag je binnen een kijkje nemen. Maar naast de ingang staat een bankje, waar je tijdens je fietstocht of wandeling even rustig kan zitten om de bijzondere sfeer te proeven!

Tip: Je komt vlak langs oud-Kraggenburg tijdens de Canicula vaarroute Rondje Zwartsluis-Blokzijl-Vollenhove-Zwartsluis. Aanrader!

Varen met de Canicula - De populairste vaarroutes

Bronnen: Canon De Noordoostpolder, Canon van Zwartewaterland, Schokland door de eeuwen heen, Emmeloord.info.

Blog: Een kleine boot in een hele grote sluis

Langzaam gaan de sluisdeuren achter ons dicht.  We zitten opgesloten in de Friese sluis.

Vóór de boot zwemt een kikker heen-en-weer, wanhopig op zoek naar de uitgang.

P. en ik kijken elkaar aan. Laat degene die ons binnen heeft gelaten ons er ook weer uit?

Het is 2015. Het is de eerste dag dat we met de Corsiva op stap zijn. Een sloepje van 4 meter 75. We hebben de boot in Munnekezijl van de trailer laten glijden en zijn op avontuur in de Groningse wateren.  We moeten alles – echt alles – nog leren. Eén groot spannend avontuur. 

De koelbox zit vol met lekkere hapjes, rosé en bier. Veel bier.  

Gelukkig worden we niet in de steek gelaten in die Friese sluis. We komen nog veel meer sluizen en bruggen tegen. En hoe klein ons bootje ook is, ze gaan allemaal voor ons open en óók nog eens weer dicht.

Wát een organisatie, met al die camera’s, brugwachters en sluiswachters.  

“Zien we eindelijk wat van ons belastinggeld terug”, zeggen we tegen elkaar. 

Het is 2017. We lopen langs de Blokzijlersluis. In de sluis ligt een kano. Helemaal alleen.

Ik deel de foto op facebook. Een hoop commotie volgt…

1 miljoen kuub water schutten voor zo’n klein bootje is misdadig! Het is waterverspilling! Til die kano op en lóóp over die sluis!

Dan komt iemand bij z’n verstand: “Niet zeuren jongens, dat water wordt niet verspild, maar gewoon verplaatst!” 

En dan zegt weer iemand anders: “Het moet toch niet zo zijn dat grote boten meer recht hebben, er is al genoeg discriminatie op deze wereld”.

Bedankt! Dat is waar ik heen wil. Want:

hoe klein je bootje ook is, bruggen en sluizen gaan in Nederland voor iedereen open.

Ook voor die ene, wanhopige kikker in de Friese sluis. Die zwom, net als wij, de vrijheid tegemoet.

Ik hoop dat-ie geen ooievaar is tegen gekomen….

Blog=Bravo Lima Oscar Golf

Vandaag gaat P. naar Zwolle. 

Niet met de boot. Wel vóór de boot.

Hij gaat naar de Vamex. Voor het marifoon-examen. Pas als je dat hebt gehaald mag je communiceren met sluiswachters enzo. Niet dat het nodig is. De Canicula is te klein voor een verplichte marifoon. Maar het kan wel handig zijn.

Als je moederziel alleen voor een sluis ligt en geen idee hebt of ie wel of niet bediend wordt.

P. bestudeert daarom al wekenlang het lesboek en oefent proefexamens. 

 

Ik blijf dus thuis. Maar ik ga véél liever mee. Want thuis wacht een heel vervelend klusje….

Het houtwerk van de dakgoten moet schoon! Bah!

Vooral als je zo’n mooie, maar bewerkelijke dakgoot hebt als wij… Met heel veel tegenzin beklim ik de ladder. Op-en-neer, op-en-neer. Het houtwerk is zo vies dat ik na elke twee meter schoon poetswater moet halen. Heen-en-weer. Heen-en-weer.

Mijn chagrijn groeit met elke centimeter. Toch dwing ik mezelf door te gaan. Halverwege de goot passeer ik de leipeer.

Drie dagen geleden één witte bloesempracht, nu is ie alweer groen.

Als ik bij de boom ben aangekomen valt mijn oog op de uitgebloeide bloemetjes. 

Hele kleine peertjes! Mijn humeur wordt op slag beter. Op dat moment rinkelt m’n mobiel in mijn broekzak. In m’n haast ‘m op te nemen kukel ik bijna van de trap.

P. is geslaagd! Hoera!

Victor Romeo Oscar Lima India Juliett Kilo Papa Alfa Sierra Echo November  

In gewone mensentaal: vrolijk Pasen!

Blog: Edit-les en soep

Facebook heeft de gewoonte een jaar na dato jouw herinneringen te vermelden. Ze komen ongevraagd voorbij in je tijdlijn. Deze week had ik een herinnering die best belangrijk bleek. Want precies een jaar geleden begon ik met de vaarfilmpjes. Het eerste filmpje gewoon met de mobiele telefoon. In Sloten. Als ik ‘m terugkijk kan ik kiezen uit twee dingen:

  1. Ik ga me schamen
  2. Wat heb ik afgelopen jaar veel geleerd.

Ik kies voor het laatste. En ik ga door. Want ik wil nog veel beter worden. En vandaag is een bijzondere dag. Want ik krijg edit-les.

Van John. Ik kwam hem en zijn vrouw tegen op een feestje. John heeft veel verstand van het bewerken van videomateriaal.

Dus. Edit-les. Van een vakman.

Het gaat over inzoomen, snijshots, springers, logo’s en ondertitels. Lenzen, filters en camera’s. Maar ook: hoe maak ik een succes van de website. Na een uurtje of anderhalf geven mijn hersenen het signaal “system overload”. Tijd om weg te gaan. Op de terugweg heb ik een heleboel om over na te denken.

Een ernstige blik. M’n hersenen maken overuren…

Gelukkig ben ik naast werknemer, website-eigenaar, schrijver, filmer en editor ook nog gewoon de vrouw in huis. En wat doet de vrouw in huis als ze na wil denken?

Die maakt soep

En dus maakte ik soep. Een hele pan vol. Geen creatieve soep. Gewoon groentesoep.

Jullie merken vanzelf wat en of de soep wat op gang heeft gebracht….