We willen al jaren naar Groet, om daar aan te leggen vlakbij het strand. Ook Den Helder lijkt ons wel wat. Maar het trekt ons niet erg om door dat gebied te varen, met die kaarsrechte kanalen, nog rechtere weilanden en zo mogelijk nóg rechtere rijen bomen. Kris-kras door Noord-Holland… Is dat echt leuk?

In de Beemsterringvaart tussen De Rijp en Avenhorn
Kris-kras door Noord-Holland

Ja, het ís leuk. Heel soms even iets minder leuk. De route tussen Medemblik en Wieringen is niet echt inspirerend, het stuk van Den Helder naar Groet ook niet, net zoals de tocht tussen Groet en Schagen. Maar de beloning is groot, als je daarna kunt aanleggen op prachtige en bijzondere plaatsen als Den Helder, Groet, De Rijp en niet te vergeten het schiereiland Marken.

Lees ook: Vijf redenen om tóch helemaal over het Noordhollands Kanaal te varen

Specs: We beginnen dit rondje in Medemblik en varen via Den Helder, Groet, Schagen, Alkmaar, De Rijp, Edam, Marken, Monnickendam, Amsterdam, Zaandam, Alkmaar, Schagen en Kolhorn terug naar Medemblik. Twintig sluizen komen we tegen onderweg, de laagste vaste brug is 2.30, de maximale diepgang 1 meter 20.  De totale lengte van de route is 286 kilometer.

Wij hebben in vrijwel alle bovengenoemde plaatsen overnacht. Wil je liever niet aanmeren in een plaats? Langs de route zijn ook voldoende aanlegplaatsen te vinden, maar hou er rekening mee dat er niet overal voorzieningen zijn als walstroom en water. De etappes varieren van 30 tot 53 kilometer.

Bekijk hier onze vaartocht tussen Medemblik en Den Helder

Etappe 1: van Medemblik naar Den Helder
  • Sluizen: 6
  • Laagste vaste brug: 5.40
  • Max diepgang: 1.80
  • Lengte: 41 km

De eerste etappe van deze rondreis kris-kras door Noord-Holland begint in de Westerhaven van Medemblik. Na de Kwikkelsebrug, de Westerhavensluis (verval 2,5 meter) en de Overlekersluis (verval 3,5 meter) varen we eerst in westelijke en na de Hoornse brug in noordwestelijke richting. Bij Middenmeer gaan we bakboord uit, de Westfriesche Vaart op. Na zo’n 5 kilometer doemt de Westfriesche sluis op.

Lees ook: Aanleggen in Medemblik

De Westfriesche sluis heeft een verval van maar liefst 5,5 meter
Voormalig eiland Wieringen

Na het passeren van deze sluis gaan we stuurboord uit het Waardkanaal op. Na een tochtje van ongeveer acht kilometer varen we door de Ulkesluis, die meestal openstaat. Na de sluis kom je op het Amstelmeer. Aan je rechterhand zie je het glooiende keileemlandschap van het voormalige eiland Wieringen. Wij nemen de route via de boeien bakboord uit, naar het Balgzandkanaal. Deze mondt uit in de Kooysluis, met maar een heel klein verval. Na de Kooysluis gaan we stuurboord uit het Noordhollands Kanaal op naar Den Helder.

Lees ook: Aanleggen in Den Helder

Jachthaven Willemsoord in de Koopvaarders Binnenhaven in Den Helder. Op de achtergrond de schepen van het Marinemuseum, waaronder de mijnenveger Abraham Crijnssen met z’n bijzondere geschiedenis
Onderhoud Zeedoksluis

De gebruikelijke route naar jachthaven Willemsoord in de Koopvaarders Binnenhaven is door de Koopvaardersschutluis, via het zoute water van Het Nieuwe Diep en door de Zeedoksluis. Omdat de Zeedoksluis in onderhoud is varen wij op de T-splitsing bakboord uit en gaan via de, voor deze gelegenheid openstaande, Boerenverdrietsluis naar de jachthaven. Meer info: Aanleggen in Den Helder.

   
Etappe 2: van Den Helder naar Schagen
  • Sluizen: 2
  • Laagste vaste brug: 3.30
  • Max diepgang: 1.20
  • Lengte: 47 km

Vanuit de Koopvaarders Binnenhaven varen we terug naar het Noordhollands Kanaal, waar we bij de splitsing met het Balgzandkanaal stuurboord door de Kooybrug gaan. Na de Koegrasspoorbrug, een veerpont met vaste kabel (wacht even totdat het knipperlicht uit is), vaar je voorbij de openstaande Zijperkeersluis. Daarna volgt bij ’t Zand de eerste van drie zogenaamde vlotbruggen op de route naar Groet. Bij Stolpen en na de Stolperbasculebrug gewoon het Noordhollands Kanaal blijven volgen.

Bekijk hier onze vaartocht tussen Den Helder en Schagen waarbij we aanleggen in de Hargervaart bij Groet

Duinen en strand

Voorbij nog twee vlotbruggen kom je na een kilometer of tien bij Zijpersluis. Ga daar stuurboord onder de Zijpersluisbrug door de Hargervaart in. Die vaart heeft een maximale diepgang van 1.20 meter. Iets verderop ligt de brug in de Hargerweg. Vaar met de bocht mee, waarna WSV Hargervaart voor je ligt, de langste jachthaven van Nederland. Dat alleen is al leuk, maar nog veel leuker is dat-ie vlakbij de duinen en het strand is!

Lees ook: Aanleggen in de Hargervaart bij Groet

De langste jachthaven van Nederland meet zo’n 1800 meter
Schagen

Heb je genoeg gewandeld over het strand? Dan gaan we een stukje terug over de Hargervaart en in noordelijke richting over het Noordhollands Kanaal naar Schagen. Vaar bij Stolpen stuurboord uit het Kanaal Stolpen-Schagen op. Na zo’n 3 kilometer varen bereik je Schagen waar je kunt overnachten in de Recreatie Haven Schagen of bij WSV Jan van Ketel met aanlegplekken in het Kanaal Schagen-Kolhorn vlak na de Trapbrug. Tip: in winkelcentrum Makado aan de kant van de Nieuwstraat zit een slager waar je hele lekkere kant-en-klare maaltijden kunt kopen – tenminste, dat vonden wij…

Bekijk hier onze vaartocht tussen Schagen en De Rijp

Lees ook: Aanleggen in De Rijp

Etappe 3: van Schagen naar De Rijp
  • Sluizen: 3
  • Laagste vaste brug: 2.60/2.80, afh. waterpeil Spijkerboor
  • Max diepgang: 1.90
  • Lengte: 53 km
Zuiderzeestadje

Vertrek vanuit Schagen in oostelijke richting onder de Trapbrug door over het Kanaal Schagen-Kolhorn. Na de Molenkolksluis (verval 10 centimeter) vaar je langs Kolhorn. Tip: leg daar even aan en bekijk dit bijzondere voormalige Zuiderzeestadje. Meteen na Kolhorn gaan we stuurboord uit het Kanaal Alkmaar-Kolhorn op. Al snel volgt de Braaksluis (verval 20 centimeter). Na zo’n 10 km en een serie vaste bruggen, het water heet daar inmiddels de Niedorpervaart, ga je bakboord uit naar de Roskamsluis (verval 20 centimeter).

De voormalige Zuiderzeehaven Kolhorn langs de bocht in de Westfriese Omringdijk is klein, maar het loont de moeite om even langs Het Keern te wandelen
Hoornse Vaart

Na de sluis heet het water Kanaal Omval-Kolhorn, waar na een paar kilometer opeens weer de naam Kanaal Alkmaar-Kolhorn verschijnt op de waterkaart. Iets verder dan 10 km, net als je onder de Nollenbrug door bent, ga je stuurboord uit de Hoornse Vaart op. Na de Halvemaansbrug, de Arie Berkhoutbrug, de Zeswielenbrug en de Noorderbrug kom je weer terug op het Noordhollands Kanaal. Stuurboord uit is, een klein stukje verder, een prima aanlegplek van de gemeente Alkmaar in het Afgesneden Kanaalvlak. Maar er zijn ook voldoende andere aanlegplaatsen in Alkmaar!

Lees ook: Aanleggen in Alkmaar

   
Accijnstoren

Vanaf onze aanlegplaats in het Afgesneden Kanaalvlak gaan we verder naar De Rijp in zuidoostelijke richting, meteen over het Noordhollands Kanaal. Buig met de bocht mee naar het zuiden. Na de pont over het kanaal, bij de Accijnstoren, bakboord uit. Even verderop stuurboord uit, gewoon het kanaal blijven volgen, zo’n 6 kilometer tot aan het begin van het Alkmaardermeer. Daar laten we het kanaal links liggen en gaan we in zuidwestelijke richting dwars over het meer. Bij doorgang Enge Stierop bakboord uit de Markervaart op tot bij de Kogerpolderbrug, waar we stuurboord uit het Noordhollands Kanaal weer opvaren in zuidelijke richting.

Ook naast de Accijnstoren in Alkmaar mag je aanleggen
Beemsterringvaart

Het Noordhollands Kanaal buigt bij West-Graftdijk weer naar het zuiden af. Blijf het kanaal volgen tot Spijkerboor en ga daar bakboord uit de Beemsterringvaart op. Na de brug in de N-244 ligt de jachthaven van WSV Eilandspolder. Dat is een ideale aanlegplek om De Rijp en omgeving te verkennen, net zoals vanuit jachthaven De Meermolen even na de brug.

Lees ook: Aanleggen in De Rijp

De Rijp ligt naast De Beemster, vroeger een groot en bij tijden woest meer, dat in de zeventiende eeuw werd drooggelegd om er landbouwgrond van te maken. De lange, rechte kavels werden in strakke patronen aangelegd volgens de idealen van de oudheid. De polder wordt beschouwd als mooi voorbeeld hoe Nederlanders grote delen van het land hebben drooggemalen en staat daarom sinds 1999 op de werelderfgoedlijst van Unesco. Je kunt er helemaal omheen varen, zoals je kunt zien in de volgende etappe.

Etappe 4: Van De Rijp naar Edam
  • Sluizen: 0
  • Laagste vaste brug: 2.30
  • Max diepgang: 1.60
  • Lengte: 36 km

We vertrekken vanuit De Rijp in noordelijke richting over de Beemsterringvaart. Na iets meer dan een uur varen buigen we bij Avenhorn naar het zuiden. Na ruim een kilometer stuurboord uit en op de Beemsterringvaart blijven. Bij Beets stuurboord, onder de A-7 door. Vandaar vaar je nog steeds over de Beemsterringvaart via Oosthuizen richting Purmerend. Voor de Beemsterbrug naar bakboord waarmee je de Beemsterringvaart verlaat, de Where op.

Lees ook: Aanleggen in Purmerend

In deze video zie je onze vaartocht van De Rijp langs werelderfgoed De Beemster naar Edam

Purmerringvaart

Na vier bruggen, waaronder de spoorbrug over de Where, waar je voor bediening moet bellen (0299-427592), in noordelijke richting bakboord uit de Purmerringvaart op. Blijf de ringvaart volgen tot na de Jan Koningsbrug en ga daar direct naar bakboord waar je Edam binnenvaart. Met wat geluk vind je direct een aanlegplaats op loopafstand van het centrum.

Lees ook: Aanleggen in Edam

   
Etappe 5 Edam-Amsterdam
  • Sluizen: 4
  • Laagste vaste brug: H3.65
  • Max diepgang: 1.70
  • Lengte: 30 km

Van het begin tot aan het einde van Edam kom je zeven bruggen tegen, met aan het eind de Zeesluis. De doorvaart kost zeven-en-een-halve euro. Buitengaats varen we in zuidelijke richting. Vaar niet te dicht langs de kust en volg zeker na Volendam de vaargeul naar Marken vanwege de onstuimige groei van waterplanten in dit gebied. Hoewel we een touwsnijder om de schroefas hebben, weten we uit ervaring dat het geen pretje is om een kluwen waterplanten in je schroef te hebben. Let ook op de snel varende veerboten tussen Marken en Volendam. De haven van Marken ligt duidelijk zichtbaar aan bakboordzijde.

Lees ook: Aanleggen op Marken

In deze video varen we van Edam via Marken naar Amsterdam

Purmer Ee

Tussen Marken naar Monnickendam is het niet zo moeilijk: volg de vaarroute in westelijke richting. Vaar vervolgens even voorbij de grote jachthavens meteen stuurboord uit de Purmer Ee op, waar je snel aanlandt bij de Grafelijkheidssluis. Daarna direct bakboord uit door de Kloosterdijksluis. Daar beland je in de Broekervaart (ook wel de Zesstedenvaart) die je blijft volgen in zuidwestelijke richting tot aan Broek in Waterland met twee lage beweegbare bruggen op je route.

Lees ook: Aanleggen in Monnickendam

Veerbootjes

Vervolg na het passeren van de bruggen de Broekervaart. Al snel vaar je langs een lange sliert woonboten. Ze zijn alleen bereikbaar vanaf de overkant van het vaarwater. Alle woonboten beschikken dan ook over eigen veerbootjes met kabels! Even wachten dus als zo’n veerpontje oversteekt. Even doorvarend beland je daarna alweer snel op het Noordhollands Kanaal. Vaar die af in zuidelijke richting (kabelpont!), onder de brug door van de A-10. Daarna volgen er nog een vijftal bruggen waarna de Willem I sluis opdoemt. Daarna, het drukbevaren IJ, zicht op het Centraal Station en diverse jachthavens in de omgeving.

Het IJ gezien vanaf de voormalige Shelltoren. Op de voorgrond de Sixhaven. Kijk voordat je overweegt daar aan te leggen eerst even naar onze video
Etappe 6 Amsterdam-Alkmaar
  • Sluizen: 1
  • Laagste vaste brug: 0
  • Max diepgang: H3.20
  • Lengte: 35 km

Vertrek over het IJ en/of het Noordzeekanaal in westelijke richting. Houd goed de stuurboordoever aan op dit water, en kijk geregeld achterom. Vaar stuurboord uit het Zijkanaal G in. Voor het sluizencomplex zijn twee jachthavens. Wij varen rechtdoor, nemen de Wilhelminasluis en belanden na de Beatrixbrug op de Zaan. Volg de slingerende loop van de Zaan tot aan West- en Oostknollendam en bewonder de mooie molens onderweg.

Lees ook: Aanleggen in Zaandam

De molens van de Zaanse Schans staan te glimmen langs het water
Enge Stierop

Na de Knollendammen varen we bakboord uit de Tapsloot in. Direct daarna na de Prinses Amaliabrug stuurboord uit de Markervaart in. Na zo’n 1,5 km naar bakboord door de Enge Stierop het Alkmaardermeer op. Ga in noordelijke richting langs Akersloot weer het Noordhollands Kanaal in. Wil je nog even aanleggen in Alkmaar? Buig dan na de Leeghwaterbrug met het Noordhollands Kanaal richting noordwesten, waarna je het centrum van Alkmaar weer binnenvaart. Wil je liever doorvaren? Hou dan na de Leeghwaterbrug stuurboord aan en vaar de Schermerringvaart op.

We vinden het een bijzondere naam: Enge Stierop. Er bestaat ook nog een Wijde Stierop. Smal en wijd vaarwater dus. Stierop is een verbastering van de naam van het veenstroompje Steyrup, dat door het gebied loopt.

In het Alkmaardermeer kun je mooi aanleggen aan een van de eilandjes
Etappe 7 Alkmaar-Medemblik
  • Sluizen: 5
  • Laagste vaste brug: 3.60
  • Max diepgang: 1.80
  • Lengte: 44 km

Vaar bij de kruising van vaarwegen rechtdoor onder de Nollenbrug door weer het Kanaal Alkmaar-Kolhorn op naar het noorden. Na de Roskamsluis (verval 20 centimeter) stuurboord uit de Niedorpervaart in. Blijf het water volgen tot aan de T-splitsing met het Kolhornerdiep. Daar weer stuurboord uit en bij de kruising rechtdoor naar de Westfriesche sluis, met z’n verval van 5,5 meter.

De Overlekersluis in Medemblik met op de achtergrond de markante spoorbrug
Markante spoorbrug

Blijf de Westfriesche Vaart volgen en ga bij Middenmeer stuurboord uit. Bij nadering van Medemblik nog een keer stuurboord aanhouden en daarna kom je bij de Overlekersluis met erachter de beweegbare markante spoorbrug van de Museumstoomtram Hoorn-Medemblik. Na de Westerhavensluis en de Kwikkelsebrug zijn we weer terug in de Oosterhaven en komt er een eind aan onze vaartocht kris-kras door Noord-Holland.

Vind je de video’s leuk? Je kunt je hier gratis abonneren op ons kanaal, dan zie je de nieuwste video’s het eerst!

Disclaimer en auteursrecht

We hebben deze vaarroute zorgvuldig samengesteld, maar je blijft natuurlijk zelf verantwoordelijk voor het checken van de vaarweg en het veilig varen onderweg. Op deze tekst berust auteursrecht. Natuurlijk mag je ‘m printen voor persoonlijk gebruik, maar het is niet toegestaan de tekst te verspreiden. Opmerkingen of aanvullingen kun je sturen via het formulier. Ga met de pijltjes naar het volgende vak, als je op ‘enter’ klikt wordt het bericht verzonden.

Marieke, februari 2022