Vijf kwartier van huis

De Canicula 5 taxikwartieren kaart

Een rondje van 458 kilometer en maar vijf kwartier van huis

Hoewel we met onze Canicula bijna door heel Nederland zijn gevaren, hebben we Groningen en Drenthe grotendeels links laten liggen. Dat komt omdat we wonen en werken in de regio en de provincies goed kennen, met de auto dan. Maar omdat we dit jaar tijdens onze vaarvakantie door familie-omstandigheden dichter bij huis willen blijven, kiezen we voor een rondje Drenthe, Duitsland, Groningen en Friesland. Het rondje is weliswaar 458 kilometer lang, maar we zijn in deze vier weken maar op zo’n vijf taxikwartieren van ons huis in de Drentse hoofdstad, mocht er nood aan de man zijn.

Lees ook: En we gaan met z’n allen naar de Veenvaart toe

De Canicula Pieter Marieke Vijf taxikwartieren
Op de Hoogeveense Vaart

Toerist in eigen regio

Jullie herkennen het vast wel: het voordeel van ’toeristje spelen in eigen regio’ is dat we nu alles kunnen bekijken waar we doorgaans in de auto aan voorbijrijden. Zo hebben we bijvoorbeeld Meppel eens goed verkend en het Van Gogh Huis in Nieuw-Amsterdam bezocht. Echt superleuk! Waar we nog meer zijn geweest, gaan we nog niet verklappen, want dat zien jullie allemaal voorbij komen in de volgende video’s van onze reis. Het eerste filmpje is inmiddels klaar! Mocht je ‘m nog niet gezien hebben, dan kan dat hier!

In deze video varen we vanuit Friesland naar Nieuw-Amsterdam

De Canicula naar de Veenvaart

Nare prikkers op voetstuk

Uit de video zou je kunnen afleiden dat heel Meppel zoemt van de muggen. Er zullen ook wel een paar echte tussen zitten, maar het gaat nu vooral om beelden van muggen. Achter de Grote- of Mariakerk zijn zelfs een paar van die nare prikkers op een voetstuk gehesen! Waarom? Dat heeft alles te maken met een heul oud volksverhaal en dat gaat als volgt:

   

Meppeler Muggen

Op een avond hing er een dikke zwarte wolk om de Meppeler toren. ‘Brand!’, dachten de bewoners. Ze haalden snel emmers uit hun huizen om met water uit de gracht het vuur te lijf te gaan. Maar opeens was daar een snuggere inwoner – of wellicht eentje met betere ogen – die ontdekte dat het helemaal niet ging om een rookwolk, maar om een grote zwerm muggen! Sindsdien worden geboren Meppelers ‘muggen’ genoemd. En hoewel het ooit een spotnaam was, dragen de inwoners ‘m tegenwoordig met trots!

De Canicula Meppel Muggen
Muggen zijn in Meppel zelfs op een standbeeld verheven

Verdwenen grachten

Jaren geleden was er veel meer water om bluswater uit te putten, want Meppel grossierde in de grachten. Schippers konden zelfs naast de kerk aanleggen! Over dat water kun je inmiddels lopen, want het is tientallen jaren geleden gedempt en van Wetering omgedoopt in Kerkplein. Ook de Gasgracht, de Woldstraatgracht, de Brouwersgracht en de Vleddergracht verdwenen tussen 1900 en 1920 van de kaart. Daarna kon je nog een paar jaar via de Hoogeveense Vaart door het centrum varen, maar vanaf 1964 was ook dat verleden tijd. En sindsdien moeten we met een boog om de stad heen, door een stuk kanaal waar in ieder geval de binnenvaart blij mee is.

De Canicula Meppel
Op dit kaartje van Topotijdreis.nl kun je zien dat je rond 1915 nog dwars door Meppel kon varen

Lees ook: Aanleggen in Meppel

Konvooi van honderd schepen

Ben je de grote-omleidings-bocht eindelijk voorbij, dan kom je in de Hoogeveense Vaart tot aan Hoogeveen drie sluizen tegen. Dat zijn een heel stuk minder dan de dertien aan het begin van de zeventiende eeuw. Het was dan ook een heel gedoe voor de schippers, die met hun pramen vanuit de Drentse Venen de tocht naar Meppel ondernamen. Om naar boven- of beneden te schutten werd het hele stuk tussen twee sluizen – of verlaten – verhoogd of verlaagd. Er werd gevaren in konvooien van soms wel honderd schepen en het ging er af en toe behoorlijk ruig aan toe, volgens dit ooggetuigeverslag:

Koemelksters gemolesteerd

“Dat vlotenvaren was toen een grote bende. De boeren waren huiverig voor de vloot. Koeien werden uitgemolken, koemelksters gemolesteerd, groenten geroofd enz. enz. Dat kon vanzelf ook niet anders. 200 man bij elkaar, iedereen bracht zijn ondeugden mede. De baas van ’t Schut, dat was de vader van Arend Steen van de Oude Kolk (= Veenesluis), die moest altijd mee naar Meppel, en kon er de orde altijd lang niet inhouden, want het duurde soms een week eer men te Meppel was, soms nog langer.”

De Canicula Rogatsluis
De Rogatsluis wordt bediend vanuit Hoogeveen

Wat je niet ziet in de video

Al werden de Hoogeveense Vaart en z’n Verlengde gegraven voor het vervoer van turf, het water kwam ook in later jaren goed van pas bij de opkomst van de aardappelmeelindustrie. De fabrieken stonden vooral in Drenthe en Groningen en dat had alles te maken met het veen. Want het bleek uitmuntend aardappelen verbouwen op die uitgegraven grond. Precies tegenover de plek waar wij de middagpauze van de brugwachters uitzitten, in Veenoord, stond zo’n fabriek langs het kanaal: Excelsior. Handig voor het verladen van schepen, maar ook om het afvalwater in te lozen. En dat was niet zomaar afvalwater.

Aardappelmeelfabriek Excelsior
Aardappelmeelfabriek Excelsior in 1953. Foto: Beeldbank Groningen CC BY 4.0

Smerige boel

Want de eiwitten die vrij kwamen bij het verwerken van de aardappelen bleven drijven en gingen rotten. De zwavelwaterstof die daarbij vrijkwam zorgde voor een lucht die niet te harden was. Bovendien trok het eiwitschuim gist, schimmels en bacteriën aan, die gevaarlijk waren voor het drinkwater. En alsof dat nog niet genoeg was, zorgde de zwavelwaterstof voor een zwarte aanslag op gebouwen in de naaste omgeving. Het was er, kortom, een ontzettende smerige boel. In de jaren negentig van de vorige eeuw werden de meeste fabrieken gesloten. Ook Excelsior is inmiddels verdwenen. Je kunt er nu opslagruimte huren, zagen we terwijl we naast het, keurig door Arie gladgeschoren gras, lagen te wachten totdat de brugwachters waren uitgegeten.

De Canicula Vervuild Pekelderdep door strokartonindustrie
Schepen worstelden zich door de vervuilde Veenkoloniale kanalen. Foto: Veenkoloniaal Museum

Onbekend IJsselmeer-eiland

Aan de andere kant van Nederland, in het IJsselmeer voor de kust bij Andijk, ligt het bij veel watersporters onbekende vogeleiland De Kreupel. Het was ooit een ‘echt’ eiland, maar verdween in de loop van de tijd onder water. In 2004 werd de ondiepte opgespoten met zand uit de vaargeul Amsterdam-Lemmer en werd het opnieuw een eiland. Het bestaat uit twee kale zandplaten met er omheen een archipel van kleibultjes, waar vogels kunnen broeden, rusten en ruien. Vooral kokmeeuwen, zwartkopmeeuwen en visdieven zijn er te zien, maar ook duizenden zwarte sterns en aalscholvers vliegen rond en maken een geluid dat het een lieve lust is. Het eiland zelf is niet toegankelijk, maar je mag wel met een bootje aanleggen en de vogels bekijken vanuit een uitkijkhut.

   

Vogeleiland afgesloten?

Is het ook iets voor jou om er een kijkje te nemen? Dan is het een goed idee om dat voor het eind van het vaarseizoen te doen. Afgelopen jaar raakten de aanlegsteigers zwaar beschadigd door stormen en hoge waterstanden. Inmiddels is een deel hersteld, maar over de kosten wordt flink gesteggeld tussen beheerder Staatsbosbeheer en eigenaar Rijkswaterstaat. Komen ze er niet uit, dan is het over en uit met de pret en wordt het eiland helemaal afgesloten. Lukt het jou deze zomer niet meer om de trip te maken? Dan kun je nog altijd deze video bekijken waarin we onder een strakblauwe hemel met onze Canicula aanleggen langs het eiland. We waanden ons in de Cariben! Trouwens, over muggen gesproken… gelukkig staken ze niet!

Bekijk hier onze vaartocht van Stavoren naar Medemblik, waarbij we onderweg vogeleiland de Kreupel aandoen

De Canicula Pieter Marieke op vogeleiland de Kreupel

Liefde voor varen

Mensen vragen ons wel eens waar onze liefde voor varen vandaan komt. Dat danken we aan de Jantine. Want lang voordat we zelf een boot kochten, mochten we elk jaar mee met het motorjacht van onze vriend Jan. We voeren heel Friesland door, eerst met één baby, later met de tweede. En het was varen in stijl, want de Jantine is niet zomaar een schip. Ze werd ooit ontworpen door de vermaarde jachtwerf De Vries-Lentsch uit Nieuwendam, in opdracht van de familie Halbertsma uit Grou, de grootouders van Jan. Hij erfde het schip in 1992 en sinds die tijd varen we dus al mee, al kwam er natuurlijk wat de klad in na de komst van de Canicula. En het zal er waarschijnlijk ook niet meer van komen, want Jan heeft vanwege zijn leeftijd het familie-erfstuk in de verkoop gezet. Een gouden kans voor de liefhebber!

Lees meer: ‘Een historisch schip dat u het Piet Hein-gevoel bezorgt’

De Jantine
Twaalf meter lang en zeven slaapplaatsen!

Abonneren op ons YouTubekanaal?

Onze vakantie zit er alweer op, maar gelukkig hebben we nog veel video’s te maken die ons aan de reis herinneren. En natuurlijk laten we jullie meegenieten! In de volgende film varen we vanuit Nieuw-Amsterdam over de Veenvaart met z’n befaamde sluizen via het Veenpark naar Ter Apel. Over een week of vier is die klaar. Met een klik op onderstaande banner kun je je abonneren op ons YouTubekanaal, dan zie je de nieuwste video’s meteen.

Het is helemaal gratis en dat blijft ook zo! En heb je geen zin meer om ons te volgen? Dan kun je je net zo snel weer afmelden!

De Canicula op YouTube

Lees ook: Rondje Noord-Nederland

Lees ook: Doet-ie het wel of doet-ie het niet

Bronnen:

Marieke, Assen augustus 2025

Tropische dagen: geroosterd aan boord

De Canicula Nieuw Amsterdam

Geroosterd aan boord

Na afloop van elk vaarseizoen nemen we de gasflessen mee naar huis. Eind maart gaan ze dan weer terug aan boord. Maar dit voorjaar besluiten we ons kleine gasflesje mét kookpit thuis te laten. We hebben ‘m de laatste jaren niet gebruikt en denken dat we het ook zonder wel redden. Daar krijgen we flink spijt van als in juli een paar tropische dagen aanbreken en we zo’n beetje worden geroosterd in de boot. We gaan daarom noodgedwongen maar uit eten – twee dagen lang bij hetzelfde tentje vlakbij, want verder lopen is in die hitte niet te doen. We zijn dan in Nieuw-Amsterdam, waar we geen liggeld hoeven te betalen, dus dat heft elkaar weer aardig op.

De Canicula op de Veenvaart
Onderweg naar de Veenvaart

Hooi moet van het land

Ook onze mede-watersporters blijven deze warme dagen liggen waar ze liggen. En zo zitten we langs de Veenvaart twee dagen lang in plaats van naar voorbij varende schepen, naar voorbij rijdende auto’s te kijken. En naar voorbij scheurende, zwaarbeladen tractoren. Want hitte of geen hitte, er komt onweer aan en het hooi moet van het land. Respect, denk ik, terwijl ik in mijn luie stoel dit stukje zit te tikken.

Windkracht vier, vijf, zes

Een paar weken geleden hadden we nog héél ander weer. Precies bij het aanbreken van een korte vakantie zou het heul hard gaan waaien, windkracht vier, vijf, zes, die hele zeven dagen lang. En dat terwijl ik Pieter eindelijk zover had dat hij een tochtje over de Waddenzee wilde maken. Ere wie ere toekomt, dat was vooral dankzij de brugwachter in Workum, die een praatje met ons kwam maken. Hij overtuigde Pieter ervan dat het geen hogere wiskunde is om van Lauwersoog naar Schiermonnikoog te varen. De gedetailleerde hydrografische waterkaarten hadden we zelfs al in huis, maar die tocht konden we vanwege de harde wind dus op onze buik schrijven. Toch was thuisblijven voor ons geen optie, zoals je in onze vorige video kon zien. Als je ‘m nog niet hebt bekeken dan kan dat hier!

Frouck van Popma

In de video kun je ook zien hoe we uitgebreid Wergea bekijken. Maar wat je niet ziet is dat we bij terugkomst in de boot een boek vinden over het Popma Gasthuis. Een cadeautje van Sieb, die we eerder die middag in theaterkerk de Bidler hebben ontmoet. Ik stelde hem wat vragen over het opvallende gebouw langs de Wergeaster Feart en Sieb bracht ons het boek in de hoop dat ik daarin antwoorden kon vinden. Een interessant boek, nogmaals dank Sieb! Er zijn er veel feitjes over het gebouw en de bewoonsters beschreven, maar ik ben vooral geïnteresseerd in de stichtster van dit onderkomen voor arme weduwen van protestantse huize: Frouck van Popma. Wie was zij en waarom stelde ze in haar testament duizend Caroliguldens beschikbaar voor de bouw?

Popma Gasthuis Wergea
Het Popma Gasthuis in Wergea met boven de toegangsdeur de gedenksteen met de namen van Frouck van Popma en haar man

Onenigheid in de familie?

Maar over de beweegreden van Frouck van Popma om het Gasthuis op te richten kan ik in het boek eigenlijk niks vinden. Frouck was zelf al heel lang weduwe, misschien had dat ermee te maken? En er was onenigheid in de familie, lees ik, maar hoe dat precies zat wordt me ook niet duidelijk. Daarom zoek ik verder in oude krantenarchieven, en dan ineens, nota bene in het Rotterdamsch Parool – toch wel een eindje uit de buurt – kom ik deze intrigerende krantenkop tegen. Zo’n tekst maakt nieuwsgierig, heel nieuwsgierig…

De Canicula Tropische dagen: noodgedwongen uit eten
De kop van een artikel over het 300-jarig bestaan van het Popma Gasthuis in het Rotterdamsch Parool van 18 juli 1964.

Vermeend schandaal

Voordat we dit vermeende schandaal uit de doeken doen, eerst even nog wat voorgeschiedenis. Frouck van Popma wordt geboren op Roorda State in Wergea, vlakbij het gasthuis dat ze later zal laten bouwen voor de armlastige vrouwen die hun echtgenoot hebben overleefd. Na haar bruiloft trekt ze in bij haar man in Holwerd. Als haar vader overlijdt, gaat Roorda State over op familie, maar ook die komen uit de tijd, de een na de ander. Uiteindelijk blijft alleen een dochter over, die eenzaam in het grote huis woont: Jel van Popma, een nicht van Frouck. Het kan zijn dat Jel ongetrouwd was vanwege een lichamelijke afwijking, het Rotterdamsch Parool schrijft dat ze waarschijnlijk een hoge rug had, wat dat dan ook moge betekenen. En dan komt het ‘schandaal’ om de hoek kijken.

Roorda State Popma State Ald Slot Roordastins
De oorspronkelijke Roorda State, ook wel Ald Slot genoemd. In 1787 werd het vervangen door een statige herenboerderij.

Niet kieskeurig

Dit staat letterlijk in het artikel van het Rotterdamsch Parool- zonder de taalfouten dan: Jel van Popma was schatrijk: ze bezat veertig boerderijen en vele landerijen. Maar ze schijnt niet al te kieskeurig geweest te zijn bij het uitnodigen van mannelijke gasten. Ook de 21-jarige muzikale zoon van de dorpsexecuteur ging graag naar het slot omdat de jonkvrouwe over een spinet beschikte. Het bericht dat de twintig jaar oudere Jel met de zoon van de executeur zou gaan trouwen verwekte al opschudding, maar het schandaal werd pas compleet toen Jel vijf maanden na haar trouwdag het leven schonk aan een zoon. Geschokt was ook de tante van de bruid, Frouck van Popma, de weduwe van de grietman van Westdongeradeel, die in Holwerd woonde. Jel was haar erfgename, maar Frouck besloot dat haar nicht zo weinig mogelijk zou profiteren. En daarom stichtte zij het gasthuis voor armlastigen weduwen.

   

Buitenechtelijke dochter

Het is een mooi verhaal, maar er klopt niks van. Want de betreffende zoon van de dorpsexecuteur, Jurjen Oeverinck, werd in 1670 geboren, dus lang nadat Frouck in 1661 overleed. Wat wél klopt is dat hij in 1692 trouwde met de twintig jaar oudere Jel, die op dat moment al een buitenechtelijke dochter had. Dat moet een hele rel zijn geweest, niet alleen in de familie, maar ook in de kerk, blijkt uit het bevolkingsarchief van Tietjerksteradeel:

Jel van Popma; dochter Susanna Dorothea, gedoopt Warga 24 feb. 1678, buiten echt geboren; toegelaten met attestatie van Warga, nu over haar openbare bekende ergerlijke schandelijke misval door boetvaardigh beklagh de Christelijke Gemeynte tot Warga, daer se die voor eenige jaren hadde begaan, hebbende voldaan, en nu ook voor deze C. Gemeynte, daar se hierna heeft gewoont, en nogh woont, door hare (soo veel ons bekent is) zedert die tijt eerlijke gedraaghsaamheyr.

Het huis dat in 1787 gebouwd werd op de fundamenten van het middeleeuwse Roorda State
In 1787 werd deze statige herenboerderij gebouwd op de fundamenten van de middeleeuwse Roorda State.

Beroemde kerkmusicus

Ook al gebeurde dit alles lang na haar overlijden; Frouck zal zich in haar graf hebben omgedraaid. Maar wat haar misschien wel genoegen zou hebben gedaan, was dat de zoon van Jel en Jurjen de genen van zijn vader had geërfd en een beroemde kerkmusicus werd. Hier kun je de VI suites voort’ Clavier van Reijnold Popma van Oevering beluisteren.

Bekijk ook: Vaarroute Grou-Wergea-Alde Feanen- Grou

De fabriek van de reedmakerij Hoekstra met Minne Hoekstra, de winnaar van de eerste officiële Elfstedentocht in 1909.

Reedmakerij

In de 19e en begin 20e eeuw maakte de ambachtelijke reedmakerij (Frysk voor schaatsenmakerij) in Friesland een bloeiperiode door. Ook Wergea droeg haar steentje bij met een tiental schaatsfabrikanten. Tot onze verrassing komen we zelfs onze eigen familienaam Rosier tegen onder de reedmakerijen, maar de bekendste fabrikant uit die tijd is toch wel de familie Hoekstra, met het voormalige gebouw van de fabriek nog langs de Wergeaster Feart. De firma maakte vooral de, voor de wat ouderen onder ons vast nog wel bekende, houten Friese doorlopers.

Koninklijke Hoekstra

Zelfs prinses Wilhelmina kocht schaatsen bij Hoekstra en de firma mocht daardoor het predikaat Hofleverancier voeren. In onze video heb je kunnen zien dat zoon Minne de winnaar was van de eerste officiële Elfstedentocht in 1909. Wil je wat meer weten over Minne, dan is hier een interessante video over het leven van deze bikkel, die weliswaar dominee werd, maar beslist geen heilige was.

De Canicula Rengerspolle
De Rengerspôlle ligt aan de rand van de Oude Venen

Jagende stadhouders

Wat je ook niet ziet in de video is dat we, na enig tevergeefs speurwerk naar jagende Friese stadhouders, toch nog een keertje verkassen tijdens de winderige week. Onze laatste vakantienacht brengen we door langs de Rengerspôlle tussen Grou en Earnewald, waar bij elke windrichting wel een beschut plekje te vinden is. Het is een voormalige grondberging, waar eind vorige eeuw een vaart omheen werd gegraven, om watersporters een aantrekkelijke overnachtingsplaats te bieden en zo de échte Oude Venen (Frysk: Alde Feanen) wat te ontzien. Je kunt helemaal om het eiland heen wandelen, wat heel fijn is na een dagje stilzitten op de boot.

Kaart Oude Venen
In de cirkel de Rengerspôlle met in de hoek aan de overkant van het water de vogelkijkhut.

IJsvogel en Roerdomp

En lig je aan de overkant van het water? Dan kun je door de bossages naar de Doekesleat lopen, waar je in de speciaal voor ons watersporters gebouwde vogelkijkhut goed zicht hebt over de Wyldlannen. En dan maar hopen dat je een IJsvogel spot, of het kenmerkende geluid van de Roerdomp hoort: hoemp… hoemp… hoemp…

Abonneren op ons YouTubekanaal?

Aan het begin van dit stukje kon je lezen dat we in Nieuw-Amsterdam waren. Daar zijn we natuurlijk al lang niet meer. We zijn verder gevaren, over de Veenvaart naar Barger-Compascuum, Ter Apel, Haren, Papenburg. En gaan we nog over de Waddenzee naar Schiermonnikoog? Je kunt het allemaal volgen in onze video’s, waar je wel even geduld voor moet hebben. Gemiddeld is er eentje klaar om de vier weken. Met een klik op onderstaande banner kun je je abonneren, dan zie je de nieuwste video’s meteen.

Het is helemaal gratis en dat blijft ook zo! En heb je geen zin meer om ons te volgen? Dan kun je je net zo snel weer afmelden!

De Canicula op YouTube

Bronnen:

Winkel ineens weg

Weg handige waterwinkeltjes!

Even een komkommer halen, of een paar rolletjes wc-papier. Het vorige seizoen konden we nog wat vergeten boodschappen doen bij buurtsuper Braad in Ossenzijl. Maar tijdens onze Paasdagen-vaartocht staan we voor een dichte deur. Een snelle check op Google leert dat de eigenaar inmiddels geniet van z’n welverdiende pensioen. Het supermarktje was heel handig gelegen, aan de Kalenbergergracht met aanlegplaats voor de deur, zoals je kunt zien in een paar van onze video’s. Ook de prettig gesitueerde winkel aan de Dokkumer Ee in Birdaard is al een paar jaar dicht en zo zullen er de laatste jaren wel meer van die handige water(sport)winkeltjes verdwijnen. Pensioen is fijn, daar kunnen we ons van alles bij voorstellen, maar jammer is het wel.

Gelukkig hoef je het in Birdaard niet zonder komkommer of wc-papier te stellen. Even aanleggen bij de brug en dan zit een kleine, maar ruim gesorteerde versmarkt om de hoek aan de Jislumerdyk.

Bekijk ook: De laatste keer naar Buurtsuper Braad

Wolkenvreugde langs de Tjonger

Halsbrekende toeren

Verdwenen is ook de Friese App Watersport, waarmee je op afstand brugopeningen kon aanvragen, vooral ook handig buiten het vaarseizoen. De kosten bleken niet in verhouding te staan met het aantal gebruikers, dus is-ie offline gehaald en moeten we weer halsbrekende toeren uithalen om bij de knoppen aan het remmingwerk te komen. Bij sommige bruggen kun je ook de marifoon gebruiken (VHF kanaal 80) of moet je hopen dat je wordt gezien door de brugwachters vanuit de centrale post It Swettehûs in Leeuwarden. Overigens komt dat meestal wel goed, is onze ervaring. 

Lees ook: Hoe zit het met de centrale brugbediening in Friesland (met handig kaartje)

De Canicula
Van dat knoppie-drukken blijf je wel lenig!

Slecht verhaal en nog slechtere muziek

Het is ons nog nooit overkomen, maar één keer moet de eerste keer zijn: dit voorjaar was het videomateriaal op. Heel vervelend, maar het gaf ons wel de tijd om het filmpje van onze tocht door de Oudegracht in Utrecht opnieuw te bewerken. Het is zo’n beetje de indrukwekkendste vaartocht die je in een Nederlandse stad kunt maken. De beelden – uit 2019 – waren prachtig, maar ons verhaal was slecht en de muziek die we hadden gebruikt nog veel slechter. Als je de nieuwe versie nog niet hebt gezien op YouTube, kun je ‘m hier bekijken. De oude video zetten we snel achter slot en grendel…

Wat je niet ziet in de video

Zonder butsen en deuken kwamen we door de Oudegracht, dus dat ging allemaal – net – goed. Maar met het videomateriaal was het minder gesteld. De camera voorop was losgetrild, met als gevolg onbruikbare content. En het kon nog erger, want tot onze grote schrik zagen we pas bij het terugkijken van de beelden dat een spin ons anker had uitverkoren om er z’n eten te scoren. Omdat we toch graag de schijn ophouden, hebben we alleen de shots gebruikt waarop het spinnenweb niet of nauwelijks te zien is. Dat is de reden dat het filmpje iets korter is geworden dan we van tevoren hadden ingeschat….

De Canicula Utrecht spinnenweb
Sinds dit tripje borstelen we elke morgen de spinnenwebben van de Canicula…
   

Skeletten onder het Domplein

In de video vertellen we dat Utrecht is ontstaan rond het Romeinse fort Traiectum, dat uitgroeide tot de bischoppelijke burcht Trecht. Onder het Domplein zijn dan ook talloze archeologische resten gevonden als skeletten, munten en zelfs een grafsteen uit 1397. In een ondergronds publiekscentrum kun je dankzij animaties, foto’s en films de historie van Utrecht bekijken vanaf het jaar 47, de kerstening en kerkenbouw door Willibrord, de inval van de Noormannen, de bouw van de Dom in 1023 en de storm die het middenschip vernielde in 1674. Je mag niet naast het Domplein aanleggen, maar een wandeltochtje vanaf de aanlegplaatsen in de Stadsbuitengracht naar het oude centrum lijkt ons prima te doen!

Lees ook: Varen en aanleggen in Utrecht

Bekijk ook: Ontdek tweeduizend jaar hartje Utrecht

De Canicula Utrecht Burcht Trecht
De burcht Trecht op een eilandje in de Rijn: zo zou Utrecht er in 690 uitgezien kunnen hebben. Bron: Utrechts Archief

Waar welke video?

Geregeld vragen mensen ons waar ze een bepaalde video kunnen vinden op ons YouTube-kanaal. Nu is het ook niet allemaal even overzichtelijk en zijn we soms zelf ook niet helemaal handig geweest met de volgorde. Daarom hebben we op onze website de video’s van de laatste paar jaar keurig op een rij gezet. Wil je ze liever bekijken op YouTube, hierbij ook een rechtstreeks linkje naar ons kanaal De Canicula Watersport. Daar hebben we de vaarjaren ook in de afspeellijsten op volgorde gezet.

Lees ook: Alle video’s op een rij

De Canicula YouTube banner

Rondje Noord-Nederland nu ook voor (veel) hogere schepen

De vaarroutes op onze website hebben we allemaal zelf gevaren. Omdat onze Canicula lekker laag is, komen we op veel plaatsen die voor grotere (huur)boten onbereikbaar zijn. Maar met behulp van onze papieren waterkaarten voor het overzicht, zijn de routes vaak ook voor die schepen wel geschikt te maken. En als we vijf roseetjes krijgen van Roelof (geboren-Assenaar-maar-nu-wonende-in-Zuid-Afrika) verbouwen we ons Rondje Noord-Nederland tot een route voor schepen tot vier meter. Ook wat voor jou? Voor de prijs van ’n glaasje Rosé krijg je ‘m zo snel mogelijk in je mailbox! (Vijf glaasjes mag ook.)

Steeds meer Zilverreigers

We begonnen dit stukje met zaken die voorbij zijn, maar er komt ook wel wat voor terug. Het valt ons bijvoorbeeld op dat we onderweg in plaats van blauwe, steeds meer witte reigers tegenkomen. Valt jullie dat ook op?

De Canicula zilverreiger
Een ‘verstopte’ zilverreiger langs de Tjonger

En dan nog even dit:

We willen wat minder afhankelijk worden van de algoritmes van Facebook en Instagram. Daarom brengen we ook via deze blogs geregelder onze nieuwe video’s, vaarroutes en verhalen bij jullie onder de aandacht. Je kunt ons volgen door je gratis te abonneren op onze verhalen. Klik daarvoor op de abonneerknop aan de rechterkant van deze pagina. En ben je er helemaal klaar mee, dan kun je je net zo makkelijk weer uitschrijven.

Pieter en Marieke, Assen, mei 2025 (ennuh het is niet goed gegaan met de honden-zwangerschap, maar er dient zich gelukkig een andere optie aan…)

Lees ook: Rondje Utrecht-Woerden-Vinkeveen-Utrecht
Lees ook: Het avontuur van zeevaarder Hendrick Hamel

Bronnen: 

Doet-ie het wel of doet-ie het niet

Haat-liefde verhouding

Enthousiast en blij lieten we vorig jaar onze nieuwe koelkast zien. Het was niet zomaar een koelkast, want hij moest de relatie met de Canicula-koeling herstellen. Het is namelijk zo dat we al sinds het begin van onze bootavonturen een haat-liefde verhouding hebben met het apparaat. Misschien herken je het wel, lig je lekker aan een stil eilandje, zit de vijf in de klok, blijkt er louter lauwe drank in de koelkast te zitten. En moet je weer fluks vertrekken naar een plekje met walstroom.

Bekijk ook: Start vaarseizoen 2024

Geen boeien in het rivierwater, maar prikken

Wit nepwonder

Nou, die nieuwe koelkast laat op de dag van vakantievertrek weten dat-ie er geen zin meer in heeft. Even dreigen we zelfs de oude weer de keuken in te moeten worstelen, maar gelukkig blijkt nieuwe bedrading de oplossing. Maandenlang genieten we van koele roseetjes en dito biertjes. Maar, het is bijna niet te geloven, aan het eind van het vaarseizoen geeft het witte nepwonder opnieuw de geest. Ons eerste vaarweekeind van dit seizoen lijken we dan ook in te moeten zonder werkende koelkast. Maar wonder boven wonder doet-ie het weer. We zijn benieuwd hoe lang dat zo blijft. Gelukkig hebben we ook nog een koelbox aan boord.

Bedrading koelkast
Het trekken van bedrading vereist wat lenigheid…

Nieuwe video

We hebben er inmiddels alweer vier weekeind-vaartochten door de Friese meren en de kop van Overijssel opzitten. Dankzij onze nieuwe dieselkachel hebben we het ook zonder walstroom heerlijk warm gehad! En ondertussen hebben we ook nog de laatste video van onze tocht heen-en-weer naar de Zuiderwaterlinie afgewerkt! Als je ‘m nog niet voorbij hebt zien komen op ons YouTubekanaal, dan kan je het filmpje van de vaartocht tussen Hattem en Sloten hier bekijken.

Half uur dobberen

Maar wat je niet ziet in de video… Aan het eind van zo’n lange reis heb ik niet veel puf meer om te filmen. Bij het tochtje naar de toko denk ik op dat moment dan ook: Zwolle in, eten halen, en Zwolle weer uit. Wat er in het écht gebeurt is dat we een half uur moeten dobberen voor de Holtenbroekerbrug en dat het daarna nog een fikse tippel is naar de toko die Pieter op het internet heeft gevonden. En dan wacht ons een grote teleurstelling…

   

Nóg eentje!

Want als we voor de deur staan ontdekken we dat het afhaalrestaurant wegens verbouwing is gesloten. In mineur lopen we terug, maar niet te geloven: pal om de hoek zit er nog eentje, die we én niet gezien hebben op internet én niet ontdekt hebben op de heenweg. We moeten wel eventjes wachten totdat Toko Tanja open is, maar dat hebben we er graag voor over. En dat is de reden dat je in het filmpje kunt zien dat we blij zijn, maar waarom we zo blij zijn, tja, dat zit er dan weer niet in… Maar nu weten jullie het alsnog!

Omdat we niet te snel thuis willen komen maken we een omweg vanuit Ossenzijl over de Linde via Schoterzijl naar de Tjonger. Die omweg is niet bij iedereen bekend, merken we aan de reacties op Facebook. Daarom hier de routebeschrijving: Rondje Ossenzijl-Kuinre-Schoterzijl-Ossenzijl

De Canicula Vaartocht over De Linde
De Linde slingert zich langs de grens van Overijssel en Friesland

Stinkend watertje

De vaartocht over de Linde voert naar het verstilde plaatsje Kuinre, waar het vroeger helemaal niet zo stil was. Het lag ooit aan de boorden van de Zuiderzee, maar na de aanleg van de Noordoostpolder leek de Linde te moeten eindigen als een stilstaand, stinkend watertje. Maar dankzij ons watersporters keerde het tij!

Lees hier hoe dat zit: De slechte kaart van Kuinre

Achter de oude sluis ligt de jachthaven van Schoterzijl

Sluis zonder deuren

Na de halfronde sluis van Kuinre, die doorgaans snel wordt bediend, varen we over de Bijlinde naar Schoterzijl. Het buurtschap bestaat uit niet veel meer dan een paar boerderijen, een restaurant en een camping mét jachthaven. Je vaart er binnen door het sluisje, dat al heel lang geen deuren meer heeft. En, wij wisten het niet, maar in 1396 werd op deze plek de historische overwinning van de Friese boeren tijdens de Slag bij Warns alweer teniet gedaan. Dat is die beroemde slag die nog steeds jaarlijks wordt herdacht door de inwoners van Friesland.

Slag bij Schoterzijl

Want waar bij Warns in 1345 graaf Willem IV met z’n leger Hollanders door de Friezen in de pan wordt gehakt, zijn het zo’n vijftig jaar later de Friezen die het onderspit delven tijdens de Slag bij Schoterzijl, die aan maar liefst 1600 mensen het leven kost. Denk daar maar eens aan als je naast de jachthaven lekker met je blote voeten in het gras zit.

Lees ook: Aanleggen in Schoterzijl

De vermoedelijke route van het Hollandse leger van Enkhuizen naar Kuinre en Schoterzijl

Kuinder of Tjonger

Na Schoterzijl heeft het water de dubbele naam Kuinder of Tjonger. Je noemt het riviertje de Kuinder als je in de Stellingwerven woont, ben je op Friesland georiënteerd dan noem je het water de Tjonger. De streek wordt zwaar getroffen door de watersnoodramp van 1825, waarbij niet alleen het Nederlandse kustgebied, maar ook grote delen landinwaarts overspoeld worden door het water. In heel Nederland komen 800 mensen om. Overijssel en Friesland worden zwaar getroffen, met 305 dodelijke slachtoffers in Overijssel en 17 in Friesland.

De getroffen gebieden tijdens de watersnoodramp van 1825

Vergeten watersnoodramp

Dit drama, in 2025 precies 200 jaar geleden, wordt inmiddels ‘de vergeten watersnoodramp’ genoemd. Want waar doorgaans de rampen van 1916 en 1953 als dé reden voor de aanleg van de Zuiderzeewerken wordt gegeven, was het eigenlijk de stormvloed van 1825 die duidelijk maakte dat Nederland iets moest ondernemen tegen het water. Weten we dat ook maar weer.

Lees ook: De vergeten watersnoodramp van 1825

Omweg via Duitsland?

De plannen voor onze vakantievaartocht nemen wat vastere vormen aan. We willen nog steeds richting Meppel-Hoogeveen-Coevorden en dan noordwaarts naar de provincie Groningen, maar inmiddels hebben we bedacht dat we ter hoogte van Ter Apel een omweg gaan maken naar de Ems in Duitsland en dan bij Delfzijl Nederland weer in. Even leken we gedwarsboomd te worden door de aanleg van een fietsbrug in het Haren-Rutenbrockkanaal, maar gelukkig wordt het water toch niet helemaal afgesloten voor de pleziervaart.

Peperdure waterkaarten

Bij het updaten van de website komen we erachter dat ook in waterkaartenland de tijd niet stilstaat, want de ANWB stopt met het uitgeven van losse waterkaarten. Zodra een kaart op is wordt-ie niet meer bijgedrukt. Daarom zijn niet alle kaarten van Nederland meer nieuw te krijgen en zijn sommige peperduur, we zijn zelfs een tweedehandsje tegen gekomen van de het IJsselmeer en het Markermeer waar maar liefst 236 euro voor wordt gevraagd.  Gelukkig laat de ANWB ons watersporters niet helemaal in de kou staan, want in plaats van de losse kaarten verschijnen er drie wateratlassen. Maar ja, voor het uitstippelen van de route gaat er niks boven zo’n grote kaart op je eettafel toch? Zuinig zijn op je waterkaarten dus!

Lees ook: Koop hier je ANWB-waterkaarten

Ander nieuws

Onze puppy lijkt in de maak te zijn! Met een beetje mazzel kunnen we hem/haar na onze vakantievaartocht ophalen. Dat gaat nog wat worden… we zijn heel benieuwd! En het onderhouden van de website en het maken van de video’s is niet goedkoop. Wil je ons steunen? Koop dan een vaarroute, voor de prijs van een glaasje rosé. De betaling gaat via creditcard. Klik op de link en het wijst zich vanzelf. Heb je geen creditcard, stuur dan een mailtje naar marieke@decanicula.nl. Wij én heel veel andere watersporters zijn je er dankbaar voor! En als je dan ook nog in de reacties hieronder vertelt wat jouw vaarplannen zijn dit jaar, maak je ons helemaal blij!

Lees ook: Canicula-vaarroutes door heel Nederland

Pieter en Marieke, Assen april 2025

Raar bordje op onze kont

Door de Amsterdamse grachten

Eigenlijk waren we helemaal niet van plan om nog een keertje door de grachten van Amsterdam te varen. Maar omdat diesels vanaf 1 april niet meer welkom zijn in het centrum, hebben we toch nog maar snel een vaarvignet aangeschaft. Want het filmpje dat ik vijf jaar geleden maakte van onze tocht door de Prinsengracht, is eigenlijk wel voor verbetering vatbaar. En mét vignet mogen we nog tot en met 2028 de binnenstad onveilig maken. Dus kijk niet gek op, als je ons met een raar bordje op onze kont door Nederland ziet tuffen.

Lees ook: Amsterdam gaat vervuilende bootjes weren uit centrum

De Canicula vaarvignet Amsterdam

Nieuwe video

De vierde video van onze tocht over de Zuiderwaterlinie is inmiddels ook klaar en als je ‘m nog niet voorbij hebt zien komen op ons YouTube-kanaal, dan kan je het filmpje hier bekijken. We varen van Grave naar Hattem, met een paar tussenstops, waaronder in recreatieplas De Bijland zo’n beetje op de grens van Nederland en Duitsland. Het lijkt een heel gewoon meer, als we vanaf de Waal onder het viaduct doorvaren. In de verte ligt een eilandje en nog verder splijt een snelle speedboot het water. Maar het is helemaal geen gewone waterplas.

Romeins fort

Ooit was het een waard, omringd door een afgesneden bocht van de Waal en het Bijlands Kanaal. Tot 1926, toen begonnen werd met het uitgraven van de waard voor zandwinning. Met het zand kwamen opvallende voorwerpen naar boven, grafstenen, een verzilverde zwaardschede en een altaarsteen. Er werden zoveel vondsten gedaan dat vermoed wordt dat hier een Romeins fort heeft gestaan. Uit een inscriptie op een van de grafstenen is afgeleid dat het fort bij een dam stond, die zo’n tweeduizend jaar geleden door de Romeinen werd aangelegd op de splitsing van Rijn en Waal, om zo meer water door de Rijn te laten stromen. Dus ook toen al werd in deze streek aan waterbeheersing gedaan.

Lees ook: Zuidelijke vestingsteden vaarroute

Hier kun je zien dat we De Bijland binnenvaren en dat we daarna een paar dagen doorbrengen in een jachthaven langs de Oude IJssel, die genoemd is naar een moordlustige bisschop

De Canicula vaartocht Grave Hattem

Relaxen langs de Oude IJssel

Na onze opnamen voor de video’s van de Zuiderwaterlinie is het hoog tijd voor een paar dagen relaxen. En je moet er wel even een sluis voor door, maar dan heb je ook wat: op een paar kilometer varen achter Doesburg ligt bij Laag-Keppel, in een afgesneden bocht van de Oude IJssel, jachthaven Bommen Berend. Het is een heerlijk rustig plekje met gras aan beide kanten van de haven, een prima accomodatie en je kunt in de omgeving mooi wandelen.

Lees ook: Aanleggen in Laag-Keppel langs de Oude IJssel

   

Moordlustige bisschop

De haven is genoemd naar Bernhard van Galen, de moordlustige bisschop van Munster, die als levensdoel had het katholieke geloof met vuur en zwaard te verdedigen. Hij viel twee keer Nederland binnen en belegerde onder meer Groenlo, Bredevoort, Coevorden en Groningen. In Laag-Keppel veroverde hij kasteel Keppel en liet bij zijn vertrek bij wijze van afscheidscadeautje de vestingwerken ontmantelen.

Jachthaven Laag Keppel De Canicula
Jachthaven Bommen Berend ligt in een afgesneden bocht van de Oude IJssel

Lente in de lucht

En gelukkig zit de lente weer in de lucht! Wij zijn aan het aftellen en jullie waarschijnlijk ook! Het wachten is nog op de nieuwe binnenbekleding en dan slaan we aan het poetsen voordat we eind maart weer op stap gaan. En als we toch in Sloten zijn, bezoeken we ook de kerk van het naastgelegen Wijckel, waar de hoofdpersoon van onze video’s van afgelopen jaar ligt begraven: de Friese vestingbouwer Menno van Coehoorn. Hij ligt er in een mooi praalgraf en dat moeten we beslist nog even filmen voor wat shots in de laatste video van de Zuiderwaterlinie-reeks. Die komt binnenkort voorbij en dan zijn we weer klaar voor het nieuwe vaarseizoen.

Naar Denemarken?

Nee, dat zit er voor ons qua vakantiedagen helaas nog even niet in. Maar aan de Waterkaarten App zal het niet liggen, want daar hebben ze de afgelopen maanden hard gewerkt. In april verschijnt een update van de app, met een paar interessante nieuwe functies, waaronder:

  • Een verbeterde kaartlaag met meer gedetailleerde hydrografische informatie.
  • De ondersteuning van Denemarken in de app
  • Instellen van de thuishaven en aanpassing van de kruissnelheid, voor het gemakkelijk plannen van routes

Misschien wat voor jou, een tripje naar Denemarken?

Waterkaarten App banner 1

Mooie aanlegplaatsen!

Kun je nog wel wat inspiratie gebruiken voor mooie plekken om aan te leggen? Op dit kaartje staan (bijna) alle jachthavens waar we hebben aangelegd. Staat jouw haven er niet bij? Dan zijn we er helaas nog niet geweest…

En dan nog even dit:

We willen wat minder afhankelijk worden van de algoritmes van Facebook en Instagram. Daarom gaan we ook via deze blogs geregelder onze nieuwe video’s, vaarroutes en verhalen bij jullie onder de aandacht brengen. Je kunt ons volgen door je gratis te abonneren op onze verhalen. Klik daarvoor op de abonneerknop aan de rechterkant van deze pagina. En ben je er helemaal klaar mee, dan kun je je net zo makkelijk weer uitschrijven.

En wil je ons steunen met een financiële bijdrage? Dat kan voor de prijs van een glaasje rosé. De betaling gaat via creditcard. Klik op de link en het wijst zich vanzelf. Heb je geen creditcard, stuur dan een mailtje naar marieke@decanicula.nl. Wij én heel veel andere watersporters zijn je er dankbaar voor!

Pieter en Marieke, Assen, maart 2025 (ennuh nog geen nieuws van het hondenfront…)

Lees ook: Varen over de Oude IJssel

Lees ook: Het roerige leven van planetenbouwer Eise Eisinga

Bronnen: 

  • Romeinse resten in De Bijland: Romeinen.nl
  • Bernhard van Galen: Een Schricklijck Jaer-Ineke den Hollander

Warme vooruitzichten: Een kachel en misschien een scheepsmaatje?

Marieke Heusden De Canicula

Een nieuwe kachel, een nieuwe video en een nieuw scheepsmaatje?

De winter heeft wat ons betreft maar één groot voordeel: je hebt alle tijd om plannen te maken voor het nieuwe vaarjaar. Niet alleen voor het uitzetten van nieuwe vaarroutes en het bedenken van nieuwe video’s, maar ook voor verbeteringen aan de boot. Zo krijgt de Canicula deze maanden nieuwe binnenbekleding en laten we een dieselkachel inbouwen. Zodat we ook tijdens koudere dagen lekker kunnen aanleggen op een mooi plekje in een stil meertje, waar de meerkoetjes en fuutjes elkaars zwemwater betwisten en waar af en toe een spatterend zilverglansje laat zien dat onder het wateroppervlak ook volop leven is. En we zijn deze winter op zoek naar een scheepsmaatje.

De Canicula krijgt een dieselkachel en we zijn op zoek naar een scheepsmaatje.
Met een beetje mazzel heb je ook een schitterende zonsondergang op zo’n stil meertje

Nieuwe video

De winterperiode is ook heel geschikt om alle filmpjes af te werken. De trip tussen Geertruidenberg en Grave is inmiddels klaar en, voor zover je ‘m nog niet bekeken hebt op ons YouTube-kanaal, er zit van alles in. Wist je bijvoorbeeld dat het schattige haventje van Heusden lange tijd was gedempt met het zand dat vrijkwam bij het graven van de Bergsche Maas? En dat de Keizersveerbrug haar naam dankt aan een beroemde en beruchte krijgsman? Je kunt ook zien dat Pieter z’n favoriete maaltje weer eens heeft gescoord en dat we in de jachthaven van Grave pittige feedback krijgen… Kijk maar gauw, we zijn benieuwd naar jullie mening! Laat het weten in de reacties!

Lees ook: Zuidelijke vestingsteden vaarroute

En wist je dat de Bergsche Maas nog niet zo lang bestaat? In deze video kun je de vaartocht bekijken

De Canicula Een haven van Liefde en Verdriet

Omvallende bakenbomen

Wat je niet ziet in de video, maar wat wel interessant is, zijn de opvallende bomen op het honderd kilometer lange traject tussen Geertruidenberg en Boxmeer. Eén op elke honderd meter, keurig in het gelid. En dat is niet toevallig, want ze werden geplant om de richting aan te geven bij hoog water of bij mist en worden daarom ‘bakenbomen’ genoemd. Ze werden neergezet na het inkorten van een paar Maasbochten, in de jaren veertig van de vorige eeuw. Het zijn Canadapopulieren, die als voordeel hebben dat ze heel snel groeien. Maar ze hebben ook een nadeel en dat is dat ze na tachtig jaar stuk voor stuk omvallen, iets wat ons al opviel tijdens onze eerste vaartocht over de Maas in 2017.

   

Toch nieuwe bomen

Omdat de bakenbomen met de komst van de moderne navigatietechnieken toch niet meer nodig zijn, werd al in 2006 besloten om ze niet vervangen. Tot groot verdriet van de bewoners, die in het geweer kwamen tegen het verdwijnen van de kenmerkende bomenrijen, die ze als cultuurhistorisch erfgoed beschouwen. En met succes, want eind 2024 is besloten om nieuwe bomen te planten. Het worden alleen geen Canadapopulieren meer, maar Zwarte populieren, die wel een paar honderd jaar oud kunnen worden.

Bakenbomen Bergsche Maas De Canicula
Bakenbomen aan weerszijden van het water

Heerlijkheid Bokhoven

Jammer genoeg kunnen we in de video’s niet alles kwijt. Soms omdat een verhaal iets te ingewikkeld is om te vertellen in een filmpje, soms ook omdat er onvoldoende beeldmateriaal is om de voice over te ondersteunen. Ook Bokhoven hebben we om die redenen tekort gedaan. Want het kleine plaatsje met z’n driehonderd inwoners blijkt een voor Nederland unieke geschiedenis te hebben. De heerlijkheid is bijvoorbeeld lange tijd onderdeel van het prinsbisdom van Luik en hoort pas sinds 1800 officieel bij Nederland. Het imposante praalgraf van de graaf en gravin van Bokhoven in de eenvoudige Antonius Abtkerk en de kasteelkapel zijn eigenlijk het enige dat nog van deze historie is overgebleven. Ooit had het plaatsje zelfs een haven, maar dat is al heel lang geleden. Als we een keertje met de auto in de buurt zijn, gaan we er zeker een kijkje nemen.

Maas Bokhoven De Canicula
’t Huys te Bockhoven op een kaart uit 1669

Nieuw scheepsmaatje voor de Canicula

We kijken uit naar eind maart, als de Canicula weer mag zwemmen. In tussentijd werken we aan het volgende filmpje van het vorige seizoen, dat hopelijk over een week of vier klaar is. Maar dat is niet het enige dat we de komende tijd doen! We zijn in blijde afwachting van een nieuw scheepsmaatje. Omdat die op dit moment nog in de maak is, moeten we het voorlopig doen met een plaatje van z’n moeder. Nou, wat vinden jullie ervan?

De Canicula krijgt een dieselkachel en we zijn op zoek naar een scheepsmaatje.
Een Norfolk Terriër als scheepsmaatje zien we helemaal zitten

Doneren? Graag!

En omdat onze camera inmiddels compleet versleten is en we nog lang niet zijn uitgefilmd, hebben we een nieuwe gekocht, mede dankzij jullie donaties! Want het maken van de video’s en onderhouden van de website kost natuurlijk tijd (ongeveer tachtig uur per video) en geld (apparatuur, muziekabonnement en provider). We waarderen het daarom zeer als je ons steunt met een financiële bijdrage. Dat kan voor de prijs van een glaasje rosé. De betaling gaat via creditcard. Klik op de link en het wijst zich vanzelf. Heb je geen creditcard, stuur dan een mailtje naar marieke@decanicula.nl. Wij én heel veel andere watersporters zijn je er dankbaar voor!

En dan nog even dit:

We willen wat minder afhankelijk worden van de algoritmes van Facebook en Instagram. Daarom gaan we ook via deze blogs geregelder onze nieuwe video’s, vaarroutes en verhalen bij jullie onder de aandacht brengen. Je kunt ons volgen door je gratis te abonneren op onze verhalen. Klik daarvoor op de abonneerknop aan de rechterkant van deze pagina. En ben je er helemaal klaar mee, dan kun je je net zo makkelijk weer uitschrijven.

Pieter en Marieke, Assen, januari 2025

Lees ook: Tien redenen om door België te varen

Lees ook: Wij hebben ook een hond

Bronnen: 

Wat je niet ziet in de video’s en onze vaarplannen volgend jaar

Pieter Marieke De Canicula

In dit verhaal lees je wat je niet ziet in de video’s en vertellen we over onze vaarplannen voor volgend jaar!

Wat je niet ziet in de video’s

Als stadsgids Ad de deur naar de toren voor ons opent kunnen we nog wel lachen. Maar gaandeweg begint de smalle trap in de even smalle toren ons steeds meer te benauwen. Gelukkig is het niet ver naar de eerste trans, waar het oudste uurwerk van Nederland staat. We krijgen een uitgebreide uitleg over het mechaniek en z’n historie. Maar dan breekt het moment aan dat we verder naar boven moeten. “Ik blijf hier”, zegt Pieter en legt demonstratief zijn camera naast zich neer. Dat betekent dat ik alleen verder mee moet naar boven.

Hoogtevrees

Natuurlijk hadden we graag willen laten zien hoe de toren van de Geertruidskerk in Geertruidenberg er van binnen uit ziet. Maar dat moeten we je helaas verschuldigd blijven. Want dat ik de héle toren heb beklommen is alleen maar te danken aan Ad, die met de ene hand de camera overneemt en me met zijn andere hand geduldig naar boven hijst, terwijl het zweet me uit de handen en de oksels gutst. Onze hoogtevrees is de reden dat je niets ziet van de beklimming van de toren, want filmen is het allerlaatste waar je op zo’n moment aan denkt. 

Pieter: torens en ikzelf zijn altijd al een slechte combinatie geweest. En dit keer gun ik het mezelf te zeggen: “tot hier en niet verder”. Hoe verder naar boven, hoe smaller het wordt. En het uitzicht vanaf de eerste trans vind ik al mooi genoeg. 

Gelukkig hebben we een heleboel avonturen wél kunnen laten zien. 
Pieter en Marieke Den Helder
Ons ‘eindpraatje’ voor de tv-serie van RTV Noord-Holland na aankomst in Den Helder

Met de boot naar het werk

Ons vaarjaar lijkt goed te beginnen, want het is nog maar 2023 als we een opvallend aanbod krijgen. Twee weken later volgt nóg een ‘opdracht’. We weten niet wat ons overkomt! Dat het een bijzonder jaar wordt is dan al wel zeker: we gaan én naar het hoofdeinde én naar het voeteneind van Nederland en zo’n beetje alles er tussenin!

Maar zover is het nog niet. Tijdens onze eerste vaartocht blijven we ‘gewoon’ in Friesland. Want als ik begin april een congres heb in Leeuwarden, krijg ik de kans om toch één keer in m’n leven met de boot naar mijn werk te gaan! We nemen een vrije dag en varen vanuit Sloten naar de Friese hoofdstad, waar we aanleggen in de Prinsentuin. Nette kleren mee, op tijd op en lopend in vijf minuutjes naar zalencentrum de Neushoorn. Terwijl Pieter vanaf de Canicula online aan de slag gaat, geniet ik van een inspirerende dag met collega’s uit heel Nederland.

Vaarjaar 2024 met de boot naar het werk
Op de Zwette tussen Sneek en Leeuwarden. Het is in april nog best een beetje frisjes…

Harlinger Havendag

De volgende dag besluiten we naar Harlingen te varen. Voor een gewoon weekeind is de havenstad vanuit onze thuishaven Sloten voor een comfortabele vaartocht nét wat te ver weg, maar omdat we al in Leeuwarden zijn is het prima te doen. En, verrassing, op zaterdag is het Havendag in Harlingen, dus die pakken we mooi even mee! Heel leuk: we komen mensen tegen die ons herkennen van YouTube. Ze vertellen ons hoe onze video’s hen hebben geïnspireerd om zelf een St. Tropez te kopen, en het mooiste is: ze zijn er ontzettend blij mee. Op de terugweg varen we ter hoogte van Franeker stuurboord uit via de Arumer Feart en de Witmarsumer Feart naar Bolsward. En zo hebben we in vijf dagen vijf – Sloten – Sneek – Leeuwarden – Harlingen – Bolsward – van de Friese Elfsteden te pakken. Als dat geen goed begin is van het nieuwe vaarjaar, dan weten we het ook niet meer.

Lees ook: Aanleggen in Harlingen

In deze video kun je onze vaartocht van Harlingen naar Bolsward bekijken

De Canicula Friese Kleistreek

Warm weerzien in Dalfsen

Tijdens onze volgende tocht eind mei hebben we eerst een paar dagen vakantie, waarin we via Hasselt en Dalfsen naar Ommen varen voor een shotje Overijsselse Vecht. Heerlijk varen en fietsen en een warm weerzien met de leuke havenmeesters van Dalfsen! Het Pinksterweekeind brengen we altijd door met ons gezin. Daarom varen we op vrijdag terug naar Zwartsluis en maken met de jongens en hun aanhang een een prachtige tocht door Noord-Overijssel, via Blokzijl en Vollenhove naar Kampen. We hebben voor onze passagiers onderweg B&B’s geboekt en gaan ’s avonds lekker uit eten. Maar daar gaat wél wat aan vooraf…

Lees ook: Rondje Zwartsluis-Blokzijl-Vollenhove-Zwartsluis

De Canicula op de Overijsselse Vecht vaarjaar 2024
De Canicula op de Overijsselse Vecht. Foto: Wim van Dam

Bijna flauwvallen in Zwartsluis

Wat je niet zag in deze videoPieter krijgt op de terugweg van het voor ons ‘verboden’ stukje Overijsselse Vecht tussen Junne en Ommen vreselijke rugpijn. We kopen de hele drogist leeg, want we moeten naar Zwartsluis, waar de jongens immers op ons wachten. Maar alsof de duvel ermee speelt, het is net alsof zijn rugpijn besmettelijk is. ’s Ochtends voel ik ook al een zeurend pijntje, maar het is met een pilletje onder controle te houden. Totdat we in Zwartsluis aanmeren. Op het moment dat ik de lijn pak om aan te leggen, schiet het me zó verschrikkelijk in de rug dat ik de kant op strompel en languit op de stoep ga liggen om te voorkomen dat ik flauwval. Ik kan nog nét de achterlijn vast blijven houden.

Gelukkig zitten naast ons op de kade twee Engelse fietstoeristen te pauzeren aan een picknicktafel. Ze schieten haastig overeind en helpen Pieter met aanleggen. Pieter’s rug functioneert al vrij snel weer normaal, maar mij schiet het er ook de dagen erna nog een paar keer doorheen. Voordeel is dat we nu de jongens mee hebben, die ons door de Spooldersluis naar de IJssel helpen. Het is de eerste keer dat ze in een sluis ‘in charge’ zijn, terwijl ik languit liggend op de bank hulpeloos toekijk.

Pieter: Ik voelde me nogal overvallen. Marieke bijna buiten bewustzijn, de boot dreigde weg te waaien. Wat moest ik doen? 112 bellen of proberen de boot te redden? Gelukkig bleek al snel dat er geen levensbedreigende situatie was. Bellen hoefde dus niet. De boot kon ik net bij de kant houden. En met hulp van de Engelsen, die echt geen idee hadden wat handig was om te doen in deze situatie, lukte het toch om vast te leggen.

De imponerende hallenkerk met aangebouwd raadhuis in Vollenhove. Foto: Wikipedia/Gouwenaar PD

TV-serie Over het Noordhollands Kanaal

Nadat we met de jongens Vollenhove en Kampen hebben bekeken, varen we naar Harderwijk, waar de kids van boord gaan en wij verder varen naar Amsterdam, het startpunt van ons volgende avontuur: over het Noordhollands Kanaal naar Den Helder. Dat kanaal is niet ons favoriete vaarwater, zoals jullie inmiddels ongetwijfeld weten. Maar we laten de kans niet lopen om mee te werken aan een tv-serie van RTV Noord-Holland om de tweehonderdste verjaardag van dit historische water te vieren. De video’s – van onszelf en van de regionale omroep – heb je vást al gezien. Maar wat je niet ziet in de serie lees je onder de video…

Lees ook: Vijf redenen om toch over het Noordhollands Kanaal te varen

In deze video kun je deel 1 van onze tocht naar Den Helder bekijken

De Canicula

Van zoet naar zout gaat fout

Onze bestemming in Den Helder is de oude marinewerf met daarin jachthaven Willemsoord. Om daar te komen, moet je vanaf het Noordhollands Kanaal door twee sluizen, de Koopvaardersschutsluis en de Zeedoksluis. Het kanaal is zoet water, het Nieuwe Diep erachter zout en vervolgens gaan we in de Zeedoksluis weer van zout naar min of meer zoet. Omdat de twee ‘soorten’ water elkaar verdringen, is het verstandig – wordt ons tenminste verteld – om bij van zoet naar zout eerst achter te beleggen. Omdat we dit toch altijd al doen levert het geen enkel probleem op. In de Zeedoksluis gaat het wat minder makkelijk. Ik beleg eerst vóór, maar de kont van de Canicula drijft meteen naar het midden van de sluis. Ook een nieuwe poging levert niks op.

Normaal zouden we hier om lachen, maar als je uitgebreid wordt gefilmd is het allemaal wat minder leuk. Sterker nog, we schamen ons dood. Anyway, na nog wat gepruts hebben we de lijnen voor én achter in de hand. Rest ons nog een smeekbede richting de eindredacteur van RTV NH om dit stukje video alsjeblieft alsjeblieft niet mee te nemen in de serie. Voor jullie, onthou: van zout naar zoet gaat goed, van zoet naar zout gaat fout. Hier kun je er meer over lezen.

   

Beetje boel dom

Dit was nog maar de ‘werkvakantie’, waarbij het filmwerk grotendeels gedaan wordt door cameraman Arnold van RTV NH. In onze ‘echte’ vakantie gaan we aan de slag met de tweede klus van het jaar: we gaan een film maken over de Zuiderwaterlinie. Dat is een aaneenschakeling van forten en vestingsteden van Bergen op Zoom tot aan Grave, die omringd worden door land dat bij een vijandelijke aanval onder water gezet kan worden.

We varen daarom vanuit Sloten over de Randmeren naar Muiden, waar we via de Utrechtse Vecht zuidwaarts willen. Maar het zit ons niet mee, want de brug over de Grote Zeesluis is defect, waardoor we voor de derde keer dit jaar moeten omvaren over het Amsterdam-Rijnkanaal. We zijn dan al lang onderweg, hebben er tabak van en zijn moe. Als we ons samen over de waterkaart buigen om te bekijken waar we gaan aanleggen, zien we niet dat ons een breed, diepliggend binnenvaartschip tegemoet vaart. Zo-eentje waarvan normaliter alle alarmbellen bij ons gaan rinkelen. Heel onhandig dat we nét op dat moment de piepers op het vuur hebben staan. Heb je dat filmpje al gezien? Beetje boel dom was het wel…

Wat je niet zag: toko door de neus geboord

We hebben de eerste dagen van onze reis zorgvuldig gepland om zo snel mogelijk in Brabant te komen. Maar al op dag 1 gaat het mis. We willen Kampen halen, om op dag 2 bijtijds in Harderwijk te zijn om voor sluitingstijd nog even eten te kunnen halen bij de toko. Helaas, in Marknesse staat de sluis op dubbel rood. We zien monteurs in oranje vesten, die druk bezig zijn een defect te verhelpen. Al met al moeten we zo lang op de reparatie van de sluis wachten dat we ons doel van de dag niet meer halen. Daardoor komen we de volgende dag nét een kwartiertje te laat aan in Harderwijk. Jammer dan. Hoort erbij. We zijn uiteraard al lang blij dat de sluis gerepareerd kan worden. Anders hadden we terug naar Lemmer gemoeten, dat hele eind door de polder. Maar we blijven wel de rest van de reis van de toko dromen…

   

Torenwachter in middeleeuws kostuum

Afgezien van de omstuimige reis naar Bergen op Zoom verloopt onze vaartocht langs de Zuiderwaterlinie gesmeerd. We kunnen vanwege de beschikbare tijd helaas niet alle vestingsteden aandoen. Zo blijven bijvoorbeeld Klundert, Breda, ’s Hertogenbosch en Ravenstein jammer genoeg buiten beeld. Daarvoor gaan we vást nog een keertje terug. Maar in Bergen op Zoom, Tholen, Ooltgensplaat, Willemstad, Geertruidenberg, Heusden en Grave hebben we wél aangelegd.

We vinden het heel verrassend, al die plekken die we anders waarschijnlijk nooit hadden bekeken. Superleuk ook, de torenwachter van de Geertruidskerk die zich speciaal voor ons in middeleeuws kostuum heeft gestoken! De film die we voor de organisatie van de Zuiderwaterlinie hebben gemaakt, kun je hier bekijken. Natuurlijk hebben we de beelden ook gebruikt voor onze eigen vaarvlogs. Daarvan zijn inmiddels twee video’s klaar, de rest zie je stukje bij beetje op ons YouTube-kanaal voorbij komen.

Zuiderwaterlinie De Canicula
De Zuiderwaterlinie van Bergen op Zoom tot Grave

Fort Prins Frederik

Wat je niet ziet in deze video: Voor de filmpjes lees ik zo’n beetje alles wat los en vast zit over de streek waar we doorheen varen. Natuurlijk vertel ik niet alles wat ik tegenkom, want het moeten geen geschiedenislesjes worden. Bovendien vinden we ook dat het wat luchtig moet blijven allemaal, want er is al ellende genoeg op de wereld.

Maar in de documentatie over Fort Prins Frederik op Ooltgensplaat ontdek ik iets dat ik toch interessant genoeg vind om hier te vermelden: De beruchte NSB-er Meinoud Rost van Tonningen zit er gevangen, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, samen met nog twintig andere Nederlanders die als staatsgevaarlijk worden beschouwd. Uiteraard helpt dat allemaal niks, want Rost van Tonningen wordt na zijn bevrijding door de Duitsers, president van de Nederlandse Bank en berokkent in die functie de Nederlandse economie veel schade, onder meer door het flink laten draaien van de geldpers. Weten we dat ook maar weer…

Fort Prins Frederik Ooltgensplaat
Fort Prins Frederik op Ooltgensplaat in 1968. Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed CC BY-SA 4.0

Onze vaarplannen volgend jaar

En wat we volgend jaar gaan doen? Dit is het plan: we blijven in onze achtertuin en gaan via Meppel en Hoogeveen naar de vestingstad Coevorden. Daarna via Nieuw-Amsterdam en Klazienaveen over de Veenvaart richting Groningen. Pieter heeft trouwens niet het Damsterdiep op de kaart ingetekend, maar als we tijd genoeg hebben gaan we zeker ook naar Appingedam. En als we al die kanalen hebben gehad, verheugen we ons op het Reitdiep en het Lauwersmeer, waarna we terug naar Sloten varen. Overigens hoop ik natuurlijk stiekem op een tochtje over de Waddenzee, maar dat zien we tegen die tijd wel. Ennuh de plannen kunnen natuurlijk altijd veranderen als er weer een bijzonder aanbod voorbij komt…

Routekaart Noord Nederland De Cancula
Rondje Friesland-Drenthe-Groningen

Op naar 2025

Rest ons nog jullie een geweldig nieuw vaarjaar te wensen! Nog maar een paar maanden totdat de Canicula in het water plonst. Zijn jullie ook alweer zo onrustig? 

Pieter en Marieke, Assen december 2024

Lees ook: Van Rotterdamse puinhopen tot polderkracht

Bronnen:

Van Rotterdamse puinhopen tot polderkracht

Windmolens Rotterdamse Hoek Noordoostpolder De Canicula

Van puinhopen tot polderkracht: Hoe het Rotterdamse oorlogspuin de Noordoostpolder versterkte

Het IJsselmeer ligt vlakbij onze thuishaven Sloten en in theorie kunnen we in twee-en-half uur aan de overkant zijn. Jammer genoeg waait het er vaak te hard voor ons lichte bootje en zijn we veroordeeld tot de omweg door de polder. Maar inmiddels is, dankzij een windstille dag, het korte stukje vaarwater tussen voormalig visserseiland Urk en watersportdorp Lemmer toch ook bijgeschreven in ons logboek. Het is best een rare gewaarwording als we bedenken dat hier eens het zoute water van de Zuiderzee deinde op de golven van het getij. Nu waaien er de wieken van de windmolens, die wortelen in zoet water. We varen langs de windmolens, die keurig in het gelid, parallel aan de dijk staan en het duurt voor ons gevoel eeuwen voordat we bij de volgende zijn.

In deze video varen we vanuit de Loosdrechtse Plassen via Urk en de Rotterdamse Hoek naar Sloten

Urk De Canicula

Een drukte van belang

“Wie eind negentiende eeuw langs de kusten van de Zuiderzee voer, zag onstuimig water, weidse velden en af en toe een vissersdorp of boerderij. Tegenwoordig is het er een drukte van belang, met bebouwing, industrie, windmolens en pleziervaart. Geen ander Nederlands landschap veranderde zó drastisch als het IJsselmeergebied” – Wereldzee in de polder – Ronald Nijboer

Lees ook: Aanleggen op Urk

Lichtbaak Rotterdamse Hoek De Canicula
Op de lichtbaak staat ‘de lentelucht werd vuur, het middaguur werd nacht, het stadspuin temt de zee, dag oude stad rust zacht’.
Bakstenen baken

De dijken, die zorgen dat de bewoners van de Noordoostpolder droge voeten houden, lijken aangelegd langs een meetlat met stompe hoeken. Ongeveer halverwege Lemmer buigt de Westermeerdijk 45 graden in noordoostelijke richting en heet-ie Noordermeerdijk. Precies op dat punt ontwaren we een klein gebouwtje. Het blijkt een voormalig baken voor de scheepvaart en bij het zien van het bakstenen torentje gaat ook bij mij het licht op en roep ik tegen Pieter: “dit is de Rotterdamse Hoek!”. De schipper vergelijkt mijn hoofd wel eens met een ladenkast, waar precies op het juiste moment het goede laatje openspringt. Overigens is dat niet altijd zo, maar in dit geval wel. Want ik heb ooit een verhaal gelezen over de oorsprong van deze bijzondere naam.

Fortuna van Urk

Dat verhaal begint bij de vondst van een stenen vrouwenhoofd op een braakliggend terrein in de buurt van Urk, ergens in de jaren vijftig. De Noordoostpolder bestaat dan nog maar een paar jaar en er wordt van alles gevonden op de drooggepompte zeebodem; vooral scheepswrakken, maar ook resten van verdronken nederzettingen, bakstenen, botten en aardewerk. Maar de kalkstenen kop wijkt af van de andere vondsten, want ze wordt herkend als Romeins, sterker nog als het hoofd van de Romeinse godin Fortuna. Zouden die Romeinen dan toch de Rijn zijn overgestoken? Helemaal tot Urk? Helaas kan de kop geen antwoord geven op deze prangende vragen en zo staat ze als de Fortuna van Urk jarenlang te pronken op een sokkel op het voormalige Zuiderzee-eiland Schokland. Totdat ze wordt ontmaskerd.

De Stedenmaagd van Rotterdam De Canicula
De Stedenmaagd van Rotterdam. Foto: Screenshot video Omroep Flevoland
Gebombardeerde binnenstad

Want een oplettende archeoloog ontdekt dat Fortuna qua steensoort helemaal niet Romeins kan zijn. En dan meldt zich ook nog een man, die begin jaren veertig zijn speelterrein heeft in de haven van Urk. In die haven meren de schepen af met bouwmateriaal voor de aanleg van de dijken rond de polder. En in die vroege jaren veertig nemen ze ook de restanten van de platgebombardeerde binnenstad van Rotterdam mee, die nog gebruikt kunnen worden voor wegverharding, of dijkverzwaring. De man, uiteraard op dat moment nog een jongen, vindt de kop tussen de puinresten in de haven en wil haar meenemen naar huis, maar het ding is amper te tillen en hij laat het halverwege vallen in een akker, waar ze jaren later wordt gevonden.

   
Stedenmaagd

Fortuna is dus helemaal geen godin en komt niet uit het Romeinse Rijk, maar ‘gewoon’ uit Rotterdam. Ze heeft een zogenaamde muurkroon op haar hoofd en omdat dit in vroeger tijden hét symbool is voor stedelijke macht, wordt geconcludeerd dat ze als Rotterdamse stedenmaagd de gevel van het oude stadhuis aan de Kaasmarkt moet hebben gesierd.

Stadhuis Kaasmarkt Rotterdam De Canicula
Het oude stadhuis van Rotterdam aan de Kaasmarkt. Schilderij van Franciscus Lodewijk van Gulik
Rotterdamse Hoek

De sprong van het hoofd van de stedenmaagd naar de dijken van de Noordoostpolder is snel gemaakt. Overigens zijn die dijken al klaar voordat sprake is van de aanvoer van het Rotterdamse oorlogspuin. Maar omdat het leegpompen van de polder veel langer duurt dan was gepland, moet op sommige plekken ook de binnenkant van de dijken worden versterkt. Dat gebeurt onder meer bij de stompe hoek, waar de Westermeerdijk overgaat in de Noordermeerdijk. En het verhaal wil dat de polderwerkers die het puin verwerken daarom de oorspronkelijke naam Friesche Vuur vervangen door een naam die ze passender vinden, namelijk ‘Rotterdamse Hoek’.

Rotterdamse Hoek kaart De Canicula
Aangelegd langs een meetlat met stompe hoeken…
Miljoenen kubieke meters puin

Na het bombardement op de binnenstad zitten de Rotterdammers met maar liefst vijf miljoen kubieke meter puin. Het wordt niet alleen gebruikt voor het dempen van singels in de stad zelf, maar de brokstukken gaan heel Nederland door. In Leeuwarden bijvoorbeeld, wordt er het vliegveld mee aangelegd. In Dordrecht, Hoek van Holland en bij Overschie worden er hele flatwijken op gebouwd. De Harreweg tussen Delft en Schiedam wordt met het puin aangelegd en het wordt gebruikt als verharding van een bosweg in Steenwijk. En dus als versterking van het dijkvak onder het lichtbaken op de Rotterdamse Hoek. Maar Urk krijgt niks.

Verstopt achter een bos

Want hoewel het Rotterdamse puin binnenkomt in de haven van het voormalige eiland, gaat het Urk net zo hard weer uit. De Urkers moeten vooral geen voordeel hebben van hun nieuwe achterland is de heersende gedachte; sterker nog, ze worden er angstvallig geweerd. Dat heeft alles te maken met de modelsamenleving die de polder moet worden. Er is alleen plaats voor streng geselecteerde bewoners en de eilandbewoners passen niet in dat plaatje, hebben wetenschappers vastgesteld. De keileembult Urk wordt aan de noordkant verstopt achter een bos en er komen zelfs geen wegen naar het nieuwe land; alleen over een slecht begaanbaar fietspad kun je de dijk naar Kampen bereiken.

Lees ook: Geen plek voor Urk in de polder

De winter van 1946/47

En dan breekt de strenge winter van 1946/1947 aan. De burgemeester van Urk luidt in de Leeuwarder Courant van februari 1947 de noodklok. Volgens hem dreigt hongersnood: “de winkels van de kruideniers zijn practisch leeg. Alle noodvoorraden havermout, erwten, boonen e.d. zijn thans gebruikt. De bevolking kan slechts nog leven van een hoeveelheid meel, die hopelijk voldoende zal zijn voor twee weken”. Zijn oproep krijgt gehoor; het fietspad wordt eindelijk versterkt en breder gemaakt met Rotterdams puin, zodat Urk bereikbaar wordt voor een hulpkonvooi vrachtwagens met brandstof en levensmiddelen. Urk heeft uiteindelijk acht jaar op een weg moeten wachten.

De aanleg van de dijk bij Urk De Canicula
Dijk bij Urk in Wording: Zuiderzeecollectie/Johan Hendrik van Mastenbroek BY-SA
Bermuda-driehoek

Wij varen nog steeds langs de dijk, een stuk vaarwater dat hier ook wel de Bermuda-driehoek van het IJsselmeer wordt genoemd. Want het water ter hoogte van de Rotterdamse Hoek is berucht vanwege z’n rare zeegang. Vooral bij zuidwestenwind is het oppassen geblazen voor de schepen die tussen Urk en Lemmer varen. De wind blaast het water in een soort trechter, waardoor de waterstromen onvoorspelbaar worden. Gelukkig komen wij ongedeerd aan in Lemmer. Wij varen immers alleen bij windstil weer over het IJsselmeer…

Lees ook: Aanleggen in Lemmer

Schipbreuk Rotterdamse Hoek De Canicula
Dit Duitse schip is lang niet het enige dat in de problemen komt bij de Rotterdamse Hoek
   

Bronnen:

Marieke, Assen juni 2024

Tien redenen om door Belgie te varen

De Canicula Pieter Marieke Citadel Namen

Waarom tien redenen om door België te varen? Veel mensen denken net als wij het eerst aan de lange Belgische kanalen. Aan snelstromend getijdewater en aan heel veel sluizen. En dat voelt niet als een relaxte vaartocht. We twijfelen dan ook. Maar hoe meer we er over nadenken, discussiëren en lezen, hoe meer het land ons aantrekt. Want inderdaad, kanalen met fabrieken op de oevers, getijdewater en heel veel sluizen. Maar ook de heuvels van de Ardennen, rivieren met aansprekende namen als de Rupel, de Schelde, de Samber en de Maas. En kastelen, abdijen, ruïnes, kortom een land dat heel anders is dan ons gebruikelijke vaargebied in Noord-Nederland. De beslissing valt: we gaan met de boot naar België!

In deze video kun je het eerste deel van onze reis bekijken, tussen ’s Hertogenbosch en het Zilvermeer

De Canicula met de boot naar Belgie

Tien redenen om door België te varen

Ook uit reacties van mede-motorbootvaarders blijkt dat lang niet iedereen gecharmeerd is van een vaartocht door het land van onze zuiderburen. Wij zijn heelhuids en super-enthousiast teruggekomen van ons rondje België. Daarom geven we jou hier tien redenen om door België te varen.

‘Ons’ rondje België. De vaarroute vind je hier

De Canicula Rondje Belgie

1. Het Belgische landschap

Het afwisselende landschap van België staat bovenaan ons tien-redenen-om-door-België-te-varen-lijstje. Het land heeft heel veel te bieden, van groene weilanden tot glooiende heuvels en majestueuze rotspartijen. Tijdens onze tocht komen we over brede snelstromende rivieren als de Schelde en de Maas, maar ook over de smalle romantische Samber en Dender. Het landschap is op veel plekken adembenemend mooi, met uitzicht op schilderachtige middeleeuwse kastelen en abdijen, rustige dorpjes en af en toe een fabriekscomplex. Alleen langs de Samber bij Charleroi zie je heel veel industrie, net zoals langs de Maas in de buurt van Luik. 

De Canicula Rondje Belgie Thuin
Hoog boven de Samber torent het belfort van Thuin
Steile kliffen

Het absolute toppunt qua landschappelijk schoon is wat ons betreft de Maas tussen Namen en Dinant. De rotsen in de Maasvallei zijn geliefd bij bergbeklimmers, die je vanaf je boot naar boven kunt zien klauteren. Bovenop de steile kliffen ontwaar je ruïnes, langs het water mooie huizen, trotse kerkjes en een enkel kasteel.

De Canicula De kastelen en ruines langs het water zijn een van de tien redenen om door Belgie te varen
Kasteel de Dave langs de Maas tussen Namen en Dinant

2. De scheepsliften

Een beetje eng vinden we het idee om de scheepsliften te nemen. Maar het blijkt een ervaring om nooit te vergeten! Soepeltjes worden we omhoog en omlaag gehesen en we hebben nauwelijks last van onze – doorgaans best ernstige – hoogtevrees. Waarom werden die scheepsliften eigenlijk gebouwd? Dat kwam vooral door de kolenmijnen en de daaruit voortkomende staalindustrie. Het efficiëntste transportsysteem voor het vervoer van al die goederen was over het water. Maar er moesten heel wat heuvels worden genomen. Belgische ingenieurs keken de kunst af van hun Engelse collega’s en begonnen met het ontwerpen en bouwen van scheepsliften. 

De Canicula De scheepsliften zijn een van de tien redenen om door Belgie te varen
Scheepslift 4 brengt je omhoog naar het Historisch Centrumkanaal bij Thieu
72 meter de lucht in

De bekendste scheepslift van België is de scheepslift van Strépy-Thieu in de provincie Henegouwen. De lift in het Centrumkanaal overbrugt een hoogteverschil van maar liefst 72 meter. Het was lange tijd de grootste scheepslift ter wereld, maar werd in 2016 gepasseerd door de scheepslift in de Chinese Drieklovendam van 113 meter. Vlakbij Strépy-Thieu zijn nog vier historische liften, op het oude tracé van het Centrumkanaal. En in het kanaal Charleroi-Brussel vind je nog het hellend vlak van Ronquières, waarbij schepen in waterbakken over rails omhoog en omlaag glijden.

In deze video kun je zien hoe we ons door de scheepslift van Strépy-Thieu laten ophijsen

Rondje Belgie 72 meter de lucht in YT

3. De Citadel van Namen

In de Maasvallei vind je veel kastelen, ruïnes, forten en vestingen. De allermooiste en indrukwekkendste is wat ons betreft de Citadel van Namen. Het fort ligt op een ultiem strategische plek aan de samenvloeiing van de Maas en de Samber en controleerde niet alleen belangrijke handelsroutes, maar ook toegangswegen tot andere delen van Europa. Al in 937 werd het oorspronkelijke fort gebouwd en het heeft sindsdien talloze belegeringen meegemaakt. De (be)heersers van de citadel hebben bovendien veel invloed gehad op politieke en militaire ontwikkelingen in de Europese geschiedenis. 

Toeristische attractie

Tegenwoordig trekt de Citadel van Namen jaarlijks duizenden toeristen. Het fort biedt niet alleen een spectaculair uitzicht over de stad en het omliggende landschap, maar is ook rijk aan historische bezienswaardigheden zoals het Terra Nova Visitor Centre en het Museum van Genietroepen. Je kunt ervoor kiezen om de 408 traptreden naar boven te klimmen ofwel de comfortabele kabellift te nemen.

De Canicula
De kabelbaan naar de Citadel van Namen gaat over de Samber

4. Varen over getijdewater: ‘een unieke belevenis’

België heeft een uitgebreid netwerk van waterwegen, waaronder ook getijdewater. Dat betekent dat je rekening moet houden met stroming, die sterk kan zijn. Sommige delen van de waterwegen zijn beperkt toegankelijk tijdens bepaalde getijden. Je moet je vaartocht dan afstemmen op de getijdenkalender. Maar hoe mooi is het om het dynamische karakter van de getijden mee te maken, met z’n constant veranderende landschap. Het maakt van elke vaartocht een unieke belevenis. 

De Canicula Het getijdewater is een van de tien redenen om door Belgie te varen
De Rupel met op de linkeroever kasteel Den Bocht
Waterkaarten app

Pieter houdt voor en tijdens elke trip de Waterkaarten App in de gaten, die aangeeft waar je vooral moet opletten. Ook heeft hij het boek Belgische Binnenwateren van Frank Koorneef uit zijn hoofd geleerd. Daarin heeft hij gelezen dat hij op de driesprong Nete, Rupel en Dijle goed de buitenbocht moet aanhouden. Het schip voor ons loopt daar aan de grond.

De Canicula
Het lukt ons niet het schip vlot te trekken, maar al heel snel vaart het weer

5. Sporen van Vincent van Gogh

Als we in de buurt zijn van Bergen komen we onverwachts sporen tegen van Vincent van Gogh. Van Gogh wordt gezien als een van de grootste schilders van de 19e eeuw. Minder bekend is dat hij verschillende baantjes heeft die hem vormen als kunstenaar. Zo is hij op zijn 25e lekenpriester in België. Hij woont dan in Petit Wasmes bij een mijnwerkersfamilie en doet daar pastoraal werk als het bezoeken van zieken en stervenden.

Rauwe emoties

In deze mijnstreek, ook wel bekend als de borinage, ziet Vincent van Gogh met eigen ogen het harde leven van de arbeiders. Hij ervaart de armoede, het lijden en de sociale onrechtvaardigheid waarmee deze mensen dagelijks geconfronteerd worden. In zijn kunstwerken verwerkt hij deze rauwe emoties. 

De Canicula: tien redenen om naar Belgie te varen
Deel van het schilderij ‘Vrouwen dragen zakken met steenkool in de sneeuw’ – Vincent Van Gogh

6. De magnetische aantrekkingskracht op wielrenners

Toegegeven, niet iedereen heeft een racefiets mee op de boot. Maar misschien moet je dat toch maar eens overwegen. Want België blijkt een waar paradijs te zijn voor wielrenners, die we dan ook in groten getale voorbij zien komen. Het is vooral het gevarieerde terrein waar België bekend om staat, van de iconische kasseienstroken tot de steile heuvels van de Ardennen. Dat maakt het land ideaal voor wielrenners die zich willen voorbereiden op zware klassiekers en heuvelachtige etappes.

De Muur van Geraardsbergen

Als we over de Dender varende in Geraardsbergen aankomen moeten we natuurlijk ook de beroemde Muur bekijken. Ik weet helemaal niks van wielrennen, dus waarom het een ‘muur’  heet is me nog steeds een raadsel. Maar indrukwekkend is-ie wel met z’n stijgingspercentage van twintig procent en de horizontale kasseien die aanvoelen als een trap. De Muur van Geraardsbergen wordt vaak opgenomen in de Ronde van Vlaanderen. Ik vind vooral het kapelletje op de top van de berg een juweeltje, maar ik betwijfel of de wielrenners er aandacht voor hebben.

De Canicula
De kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Oudenberg staat bovenaan de Muur van Geraardsbergen

7. De sluizen en hun wachters

Heel veel sluizen komen we tegen tijdens onze tocht door België, van de sluisjes op spitsenformaat in de Dender en het Kanaal Blaton-Aat, tot de goed geoutilleerde sluizen op de Beneden-Samber en de Maas tussen Namen en Maastricht. Elke keer is het weer een heel avontuur waar je kunt vastmaken, hoe ver de bolders uit elkaar liggen en of je er ook bij kunt. Ook de aanpak van de sluiswachters verschilt per sluis. Op twee plaatsen, in de Samber en in de Maas, moeten we anderhalf uur dobberen voordat we mogen schutten. Maar achteraf kunnen we zeggen dat we vrijwel overal goed geholpen zijn. En ondanks het feit dat Marieke niet zo dol is op sluizen, nemen we ze toch mee in ons tien-redenen-om-door-België-te-varen-lijstje

Middenbolder

Sommige sluizen zijn vooral nog ingericht op de binnenvaart en de bolders liggen daar verder uit elkaar dan handig is voor een plezierbootje. Wij zijn gewend om tijdens het schutten voor- en achter vast te maken, maar na verloop van tijd gebruiken we bij het omlaag schutten alleen nog maar de middenbolder. En ga je omhoog, dan kun je ook met één landvast toe als de schipper de motor laat draaien en bijstuurt waar nodig. Veel moderne sluizen hebben inmiddels drijvende bolders.

De Canicula
In het traject tussen Thieu en de Samber is het verval best groot, maar dankzij de drijvende bolders is het schutten een peulenschil

8. Onze gedeelde geschiedenis

We weten niet hoe het met jullie zit, maar eigenlijk weten wij heel weinig van onze zuiderburen. Dat is jammer, want we hebben eeuwenlang onze geschiedenis gedeeld. Overal zie je er sporen van terug. De beroemde Friese vestingbouwer Menno van Coehoorn wordt bijvoorbeeld in 1692 betrokken bij de uitbreiding van de Citadel van Namen. Vader des vaderlands Willem van Oranje heeft kastelen in Antwerpen en in Brussel, maar we komen hem ook tegen in Geraardsbergen, waar hij eigenaar is van het kasteel van Boelare, dat je naast de Dender kunt zien staan.

Kanaal Charleroi-Brussel

Wie we het vaakste tegenkomen onderweg is ‘onze’ koning Willem I, die tussen 1815 en 1830 ook koning van Belgie is. Dankzij hem wordt het Kanaal Charleroi-Brussel gegraven, dat nog steeds een belangrijke schakel is in het Belgische waterwegennetwerk. Hij richt de universiteit van Gent op en ook het imposante Hollandse Fort in Hoei wordt door hem gebouwd. Maar zijn autoritaire regeerstijl keert zich tegen hem. De Belgen pikken het bijvoorbeeld niet dat hij de Nederlandse taal als standaard wil invoeren, ten koste van het Frans. Het leidt uiteindelijk tot de Belgische Revolutie in 1830, waarbij België zich afscheidt van Nederland.

Lees ook: Sporen van een verloren koninkrijk

9. Sluis Ternaaien/Les écluses de Lanaye

Meteen na Luik wordt de Maas onbevaarbaar en nemen we de aftakking naar het Albertkanaal. Op de plek waar dat kanaal verder stroomt richting Antwerpen gaan wij rechtdoor richting Maastricht. Daarvoor moeten we door de sluis van Ternaaien. Het verval in de sluis is met veertien meter het grootste van de hele reis. Dat komt omdat het Albertkanaal een heel stuk hoger ligt dan de Maas.

Want het Albertkanaal is grotendeels aangelegd op het traject van z’n voorloper, het Kanaal Luik-Maastricht. Maar het nieuwe Albertkanaal moest niet naar Maastricht, het moest linksaf de bocht om naar Antwerpen. En daarvoor moest het historische Plateau van Caestert – waarvan de Sint Pietersberg onderdeel uitmaakt – doorgehakt worden. Om dat hakwerk te beperken en het allemaal niet te duur te maken werd het kanaal zo hoog mogelijk aangelegd. En daarom zakken en stijgen wij op dit laatste stukje België die hele veertien meters. Met drijvende bolders, een eitje dus. Dan moet je trouwens wel door de twee nieuwste kolken schutten, de twee oudste zijn niet voorzien van dit moderne gemak.

De Canicula
Het sluizencomplex van Ternaaien. Links gaat het Albertkanaal door het Plateau van Caestert, rechtsboven de Sint Pietersberg. Helemaal links de oudste twee sluizen
Flessenhals van Ternaaien

Die oude sluizen (55 x 7,5 meter voor schepen tot 600 ton) werden gebouwd in de jaren zestig en konden het drukke scheepvaartverkeer tussen Luik en Rotterdam lang niet aan. Ook een derde sluis (136 x 16 meter voor schepen tot 2000 ton) bood geen soelaas. Het sluizencomplex werd dan ook tot voor kort de ‘flessenhals van Ternaaien’ genoemd. Sinds 2015 kan de binnenvaart schutten in een vierde sluis van 225 x 25 meter met een diepgang van 13,68 meter voor schepen van 9000 ton.

10. Maastricht

Maastricht ligt op een kanonschot afstand van de Belgische grens en de kans is groot dat je tijdens een rondje België Maastricht passeert. En deze Bourgondische stad ademt vleugenvol zuidelijke levenslust. Daarom nemen we Maastricht mee in deze tien redenen om door België te varen. En als we nog een keer terugkomen gaan we beslist naar Gent en Brugge. Dan zullen we ook deze steden toevoegen aan in de lijst!

Lees ook: Aanleggen in Maastricht

De Canicula Maastricht is een van de tien redenen om door Belgie te varen
Maastricht met z’n historische Sint-Servaasbrug
Vuile vaart

Zoals op zoveel historische plekken is hier in de grensstreek door de eeuwen heen ook flink aan het water gesleuteld. Want waar we nu over Albertkanaal, Kanaal van Ternaaien en een klein stukje Maas naar Maastricht varen, heette dit traject vroeger het Kanaal Luik-Maastricht. Het kanaal bestond van 1850 tot 1967 en liep vanaf de plek waar de Maas in Luik onbevaarbaar werd tot aan binnenhaven het Bassin in Maastricht. Daar had het weer aansluiting op de Zuid-Willemsvaart naar ’s Hertogenbosch. Voor het tracé moest een deel van de middeleeuwse binnenstad worden gesloopt. Na de opening van het Albertkanaal dat het kanaal tussen Luik en Antwerpen onderlangs Maastricht leidde, werd de verbinding met het Bassin overbodig en de zogenoemde ‘vuile vaart’ gedempt.  Op het tracé ligt nu de Maasboulevard.

De Canicula Maastricht Kanaal Luik-Maastricht
De Vuile Vaart liep grotendeels parallel aan de Maas. Foto: Wikipedia/Rijksdienst Cultureel Erfgoed CC BY-SA 4.0

Rapportcijfer: 9

Ok. Er zijn ook mindere dingen. De industriele sites langs een deel van de Samber en de Maas maken de vaartocht wat minder romantisch en inderdaad, er zijn wel heel veel sluizen. Ook is het water in de kanalen op sommige plekken erg vervuild. Maar daar staan al die tien redenen om door België te varen tegenover. Het is aan jou welke kant de weegschaal opslaat!

Ons werd op Facebook gevraagd hoe we het varen in België versus het varen in Nederland beoordelen als rapportcijfer. Ons antwoord: als incidentele vaartocht geven we België een 9. Maar als vaargebied ten opzichte van Nederland een 5. Want je kunt bijvoorbeeld op het Belgische vaarwater niet net zo gemakkelijk als in Nederland een leuk weekeindrondje maken. Maar de voorzieningen in de jachthavens zijn uitstekend, de ervaring met de brug- en sluiswachters was doorgaans prima. We kunnen de trip dus iedereen aanraden. Maar dan moet je geen hekel aan sluizen hebben. En een douche aan boord hoeft niet, maar is wel fijn…

Lees ook: Met de boot naar België

Assen, februari 2024, Pieter en Marieke

We horen graag of we je hebben kunnen overhalen! Of heb je de tocht al lang gemaakt?

Net geen Elf Steden en eindelijk over de Luts: zo was ons vaarjaar

Flitsend gaan we in 2022 van start; al in het laatste weekeinde van maart plonst de Canicula het water in en gaan we op pad na de lange, lange winter. En al hebben we nét geen Elf Steden gehaald, we komen wel eindelijk over de Luts en op nog veel meer plekken. Het wordt een geweldig vaarjaar! We hebben de megamolens van Schiedam gezien, we lagen tussen varend erfgoed en gingen opnieuw met de boot naar het strand! In dit stukje maken we de balans op en kijken we voorzichtig vooruit naar het jaar 2023. Nog maar 3 maanden! We kunnen niet wachten!

Elf Steden en de Luts: zo was ons vaarjaar
Heerlijk liggen in Heeg, al is het wel een van de duurdere watersportplaatsen in Friesland…
Ambitieuze vaarplannen

De plannen voor 2022 zijn nogal ambitieus, want we nemen ons voor onze eigen alternatieve elfstedentocht te varen. We willen dat doen door in voor- en naseizoen alle elf steden van Friesland te bezoeken en wat verder te kijken dan alleen de bekende toeristische hoogtepunten. Niet in één keer achter elkaar, want dat lukt ons niet met de beschikbare vakantiedagen, maar stad voor stad in de weekenden en in onze vakantieweek tussen Hemelvaart en Pinksteren. En dan in elke stad een alternatief elfstedenkruisje scoren!



In deze video kun je zien hoe we ons voorbereiden op het nieuwe vaarseizoen en waarheen onze eerste vaartocht voert

Zelfbouwschip

Workum is de eerste Elfstedenstad die we aandoen. Een gezellige plaats aan de rand van het IJsselmeer in Zuidwest Friesland, waar we vaker aanleggen. Beroemd is het Jopie Huisman Museum waar we al eerder zijn geweest. Dit keer gaan we op zoek naar iets anders waar Workum trots op is. Daarvoor bezoeken we de laatste nog in bedrijf zijnde pottenbakkerij van het bekende Workummer aardewerk. Als trofee scoren we een tegel met een afbeelding van de beeldbepalende toren van de St. Gertrudiskerk. En we lopen als bonus Chris en Ietje tegen het lijf, met hun opvallend mooie schip dat ze zelf hebben gebouwd!

In deze video legt Chris uit welke stappen hij heeft gezet om de Boca te bouwen

Best bewaarde geheim

IJlst bezoeken we via een omweg. Want zes jaar geleden, toen we de Canicula nog maar net hadden, durfden we een tocht over de Luts niet aan. Het riviertje van zo’n vijf kilometer dwars door de bossen van Gaasterland, heeft namelijk wel heul erg lage bruggen. Zo van: kan-ie-net-wel of kan-ie-net-niet. Maar al die tijd blijft het smalle watertje tussen Balk en de Fluessen hoog op ons verlanglijstje staan. En in het vroege voorjaar giet it oan: eindelijk over de Luts!

We hebben niet het geluk om IJsvogels te spotten, maar we komen wel in de serene stilte van de Wyldemerck terecht, een plek die wat ons betreft het best bewaarde geheim van Friesland is. Via Heeg varen we naar IJlst, waar we een leuke ontmoeting hebben met Flip van Doorn, de schrijver van het fantastische boek De Friezen. Aanrader!



In deze video varen we eindelijk over de Luts en via Heeg naar IJlst waar we behalve Flip ook twee ‘jeugdvrienden’ vinden

Bijzonder biertje!

Op weg naar Franeker willen we Bolsward beter bekijken. Maar net als eerder in het vaarseizoen komen we er aan op een feestdag en is vrijwel alles gesloten. De volgende dag varen we verder naar Franeker met een tussenstop in Wommels voor een bezoek aan het oude kaaspakhuis. Eenmaal in de Ster van de Friese Elf Steden komen we in een wel heel bijzondere file terecht. Want net als wij er zijn doen de prachtige klassiekers van de Elfsteden Oldtimer Rally Franeker aan. We kunnen geen genoeg krijgen van de glimmende auto’s en motoren.

Lees ook: Aanleggen in Franeker

We gaan ook nog even kijken bij het beroemdste kaatsveld van de wereld, het Sjûkelân. Helaas wordt er op dat moment niet gekaatst, maar we zien naast het gladgeschoren veld wél de slanke torens, die niets te maken hebben met het spelletje Zwerkbal van tovenaarsleerling Harry Potter zoals ik denk, maar alles met een verdwenen kasteel. En als we op zoek zijn naar ons alternatieve elfstedentochtkruisje komen we terecht in een delicatessenwinkel waar ze bijzondere biertjes verkopen met een prachtig verhaal!

Of het er echt 99 zijn hebben we niet geteld, maar dit leuke maar winderige watertje heet echt zo!

Listig bierschip

Workum, IJlst, Franeker, dat zijn bij lange na geen elf steden zullen jullie nu ongetwijfeld denken. Dat is zo. Maar wat jullie nog niet weten is dat we wel degelijk meer elfstedenstadjes hebben bezocht. Want we zijn ook nog in Harlingen en Leeuwarden geweest. En in Sloten natuurlijk, want dat is onze thuishaven. We hebben daar zelfs de Slag om Sloten over de list met het bierschip gefilmd. Door tijdgebrek lukt het ons jammer genoeg niet om ook deze films meteen in elkaar te zetten. Want het is inmiddels juli en dan breekt onze vier-weken-lange vakantie aan. We gaan naar Zeeland! Maar of we er aankomen?

Elf Steden en de Luts: zo was ons vaarjaar
De Slag om Sloten wordt elke drie jaar nagespeeld
Uniek voormalig eiland

In de zomervakantie staat, inderdaad, Zeeland op het programma. Maar het loopt allemaal een beetje anders. Want als we Lemmer uitvaren met Urk als eerste geplande tussenstop, vinden we de golfslag veel te heftig. Dan toch maar door de polder. Urk halen we die dag niet meer. In plaats daarvan overnachten we in Emmeloord, een plek waarvan we nooit hadden gedacht er een keertje aan te leggen, maar die toch echt wel wat bijzonders heeft, zo midden in de polder. De volgende dag redden we Urk met gemak en leggen we aan in de gemeentehaven.

Lees ook: Aanleggen op Urk

We blijven er een dagje en proeven van de unieke sfeer, eigenzinnigheid en levendigheid van het voormalige eiland. Een tweede poging naar het zuiden over het IJsselmeer wordt opnieuw door te heftige golfslag gedwarsboomd en dus gaan we wéér de polder in. Via Emmeloord, Marknesse, het Zwarte Meer, de Goot en het Ganzendiep met z’n druppelsluis belanden we ’s avonds in Kampen aan de IJssel. Superleuk dat de sluiswachter ons herkent van de filmpjes!

Dit filmpje met ons geklungel voor de poldersluizen wordt trouwens de op-een-na best bekeken video van het seizoen. En daar zijn we best trots op!

Prachtig schouwspel

Vanuit Kampen varen we stroomopwaarts de IJssel op. Zo aan het einde van de rivier valt het heel erg mee met de tegenstroom. Bovendien duiken we al snel het Reevediep in om die dag via de Randmeren naar Bunschoten-Spakenburg te reizen. Daar krijgen we een bijzondere ligplaats met ’s avonds een prachtig schouwspel, als alle botters achter elkaar aan de haven uitvaren. De dag erna varen we verder via Amsterdam naar de Haarlemse Jachtclub, vlak buiten Spaarndam. Daarna is het maar een klein stukje naar Haarlem, een plaats die echt heel leuk is om te bekijken. De rondvaart vinden we wat minder interessant, maar het Teylers Museum is één van de hoogtepunten van ons bezoek.

Door het nieuwe Reevediep en via Bunschoten-Spakenburg varen we langs Amsterdam naar Haarlem aan het Spaarne

Gras onder de voeten

Vanuit Haarlem trekken we verder naar het zuiden. Bestemming voor deze dag is Kevereiland in de Kagerplassen. Een recreatie-eiland zonder stroom of sanitaire voorzieningen. Maar wél met gras onder onze voeten, waar wij, zoals jullie inmiddels weten, erg van houden. Een heerlijke plek om een paar dagen te verblijven. Lekker onder de parasol tijdens de superwarme dagen. Alhoewel, onder de parasol? Pieter dan. Want Marieke wil dolgraag verder met een video, maar onze zonnepanelen hebben onvoldoende capaciteit voor het stroomvretende montageprogramma. Gelukkig bieden beheerders Edwin en Gilia uitkomst, want Marieke mag hun stroom gebruiken en ook nog eens in de Formule 1-kijk-tent bivakkeren om te editen.

Als we verder trekken doen we Warmond aan, voor de boodschappen maar ook voor een wandeling naar Huys te Warmont, ooit bewoond door de hoge heren van Warmond, nu in particuliere handen, maar met een leuke tuin, waar je mooi om de vijver heen kunt lummelen.

Pieter weigert deze zomer de dieselprijs te onthouden…

Hoogste windmolens ter wereld

Er zijn maar twee plaatsen waar je met de boot vanuit het binnenland kunt afmeren bij de kust. De ene is de Hargervaart bij Groet en die hebben we vorig jaar aangedaan. Dit jaar gaan we naar de andere: Katwijk aan Zee. Het vooruitzicht om weer op het strand te lopen stemt ons blij en gelukkig! We leren in de Vuurbaak dat veel van het historisch verleden van de vissersplaats is verdwenen. Maar de zilte zeelucht is gelukkig gebleven. Volop oude luister treffen we wel aan in onze volgende aanlegplaats Schiedam, de jeneverstad met de hoogste traditionele windmolens ter wereld.

Hoogtevrees krijgen we niet in de Vuurbaak van Katwijk, maar wel van die hoogste windmolens van de hele wereld. En Schiedam blijkt ook een enorme kolonie halsbandparkieten te hebben…

Naar Brielle

En we reizen nog verder. Naar Brielle, Dordrecht en de Hollandse IJssel, waar Marieke in Oudewater bewijst dat ze géén heks is. Via het Amsterdam-Rijnkanaal gaan we terug over de Utrechtse Vecht, waarbij we zelfs even door de beruchte Mijndense Sluis de Loosdrechtse Plassen op varen. Die video’s zijn nog in de maak. Net zoals de video van de vaartocht naar Harlingen en Leeuwarden komen ze binnenkort op ons YouTubekanaal De Canicula.

En 2023?

Terwijl dus nog steeds hard gewerkt wordt aan de filmpjes van 2022, kijken wij alweer vooruit naar het nieuwe seizoen. De ambities zijn opnieuw hoog. We hebben nog een aantal van de elfsteden te bezoeken en stiekem denken we opnieuw aan Zeeland en misschien zelfs aan België? Het handboek van Frank Korneef hebben we inmiddels al aangeschaft en het ziet er geweldig inspirerend uit! Gaat het lukken? Jullie gaan het zien!

Elf Steden en de Luts: zo was ons vaarjaar
Gaan we naar Belgie?
Bedankt!

Ook dit jaar hebben we weer lieve, leuke en fantastische mensen ontmoet. Van over de hele wereld hebben jullie ons geweldig gesteund met vaartips, fijne reacties en soms zelfs met een financiële bijdrage. We zijn daar heel blij mee en het motiveert ons om door te gaan met het maken van de video’s en het uitbreiden en up-to-date houden van de website. Dank daarvoor! En ook dank aan de mensen van VVV Waterland van Friesland die ons vroegen om een video te maken over doorvaren na het zomerseizoen. Een film van bijna een half uur, die onze laptop op een haar na liet crashen, maar die binnen no-time met duizenden views wel een echt toppertje werd. 

Iedereen een geweldig nieuw vaarjaar gewenst! Tot ziens op het water!

Assen, 31 december

Pieter en Marieke -> Abonneren op ons YouTubekanaal kan hier!