De schippers van de Canicula hebben een passie voor varen én voor al het mooie dat Nederland te bieden heeft. We laten dat zien in video’s, op foto’s en in blogs. Omdat we nog lang niet alle wateren hebben bevaren beschrijft gastschrijver Ineke Roos een aantal havens in Zuid-Nederland.

Door Ineke Roos

Heusden aan de Bergsche Maas

Heusden is een bijzonder mooi vestingstadje. Dat komt omdat de plaats grondig is gerestaureerd naar het voorbeeld van een middeleeuwse kaart. Het is dan ook zeer de moeite waard om een stadswandeling te maken. Aan de stadshaven en op de Vismarkt vind je leuke restaurants, cafeetjes en winkels.

Vismarkt Heusden - De Canicula
Rechts van café Havenzicht op de Vismarkt zie je nog net de stadshaven. Foto: Google Maps

Liggen onder de stadswal

Wij komen heel graag in deze vestingstad. Je kunt met de boot onder de stadswal liggen met uitzicht op de haveningang en de Maas óf in de stadskom. De steigers zijn van WSV Heusden.  In de stadskom is alleen een toilet. Om te douchen moet je naar het gebouw van de havenmeester waar alle (keurige) voorzieningen zijn. Wil je een plekje voor de nacht, dan kun je je melden op de meldsteiger of even bellen met de havenmeester op 0416-662584.

Een derde ligplaats-optie is Jachthaven De Wiel waar je rustig ligt in een afgesloten haven.

Jachthaven de Wiel Heusden - De Canicula
Jachthaven de Wiel heeft tien passantenplaatsen. Foto: Ineke Roos

Sinds dit jaar heeft Heusden weer een kleine supermarkt, maar de spullen zijn wel hoog geprijsd. In het nabij gelegen Oud Heusden is een grote supermarkt. Als je de boodschappen eenmaal binnen hebt kun je het volgende doen:  

Heusden ligt niet zo ver van de Efteling. Vanaf WSV Heusden gaat er een bus….

Elke zondag om half drie kun je mee met de stadsgids. Die vertelt je in vijf kwartier over de historie, de vestingwerken en de restauratie van de stad. Start bij het Bezoekerscentrum aan de Pelsestraat 17 in Heusden Vesting. Deelname kost 4,50.

Je kunt ook zonder gids een wandeling maken over de stadswal. Bij de eerste molen is een prachtige heemtuin met vrije toegang.

Bezoek de drie molens op de vestingwallen. Vroeger werd met deze korenmolens graan gemalen. De molens zijn het hele jaar op afspraak te bezoeken 06-18606057

De standerdmolens van Heusden - De Canicula
De oorsponkelijke molens zijn verloren gegaan, waarschijnlijk verwoest door de Spanjaarden. Deze korenmolens zijn nieuw gebouwd. Foto: Ineke Roos

Een kleine waarschuwing is wel op z’n plaats: in de Facebookvaargroepen wordt melding gemaakt van overlast door speedboten. Soms varen ze zo hard dat de boten aan de kade schade ondervinden. Je fenders goed ophangen dus!

Hier vind je meer aanlegplaatsen langs de Maas. Let op: dit overzicht is niet compleet. Het zijn alleen aanlegplaatsen waar we zijn geweest!

 

De ramp in de kruittoren

De naam Heusden betekent waarschijnlijk Huis in de Duinen en verwijst naar een kasteel dat bovenop een rivierduin stond om het verkeer op de Maas in de gaten te houden. De kans is groot dat dit Huis de voorloper was van Kasteel Heusden. Kasteel Heusden komt uit de twaalfde eeuw en is één van de oudste water­burchten van Noordwest-Europa. (Bron: Wikipedia).

Kasteel Heusden - De Canicula
Kasteel Heusden naar een tekening van Roelant Roghman uit de 17e eeuw

Het kasteel blijft eeuwenlang intact totdat in 1680 de bliksem in de toren slaat. In die toren liggen duizenden kilo’s buskruit. De gevolgen laten zich raden: het kasteel en de omliggende huizen worden vrijwel helemaal verwoest. Inmiddels zijn een paar restanten van het kasteel opgegraven en gerestaureerd.

Het verdriet van Heusden

De buskruitramp is niet de enige catastrofe voor Heusden. In 1569 wordt de stad door de Spanjaarden kapot gemaakt. Een paar jaar later breekt er een verwoestende brand uit. De pest komt een paar keer langs. Alsof dat niet genoeg is krijgt de stad aan het einde van de Tweede Wereldoorlog een enorme tragedie voor de kiezen.

Terwijl de geallieerden zo’n beetje in zicht zijn blazen de Duitsers de toren van het stadhuis op, om te voorkomen dat de geallieerden die als uitkijkpost gebruiken. Niet alleen de toren maar het hele stadhuis stort in, bovenop de schuilkelder waarin op dat moment zo’n 200 inwoners zitten. Heusden verliest tien procent van haar inwoners én het stadhuis, dat bekend stond als het mooiste van Nederland. De stadhuisramp wordt jaarlijks herdacht.

Heusden vanuit de lucht. De video is gemaakt door Sander Coppens.

Jonge rivier

De Bergsche Maas bestaat nog maar sinds 1904. Het is de verlenging van de Maas, die bij Well is afgedamd. Dat had allemaal te maken met de Merwede, die steeds meer water te verwerken kreeg. Door een extra waterloop aan te leggen wilde het rijk wateroverlast voorkomen. Op het kaartje kun je zien dat de Bergsche Maas voorbij Geertruidenberg is aangesloten op de getijdenkreek de Amer. Een extra waterverbinding dus voor ons pleziervaarders!

Opmerkelijke tewaterlating

In dit filmpje van het Polygoon Journaal zie je de tewaterlating van de Pegasus in 1972, het tot dan toe grootste schip gebouwd op de werf van Verolme Scheepswerf Heusden. Ook de verlegging van de Bergsche Maas wordt in beeld gebracht.

De haven van Heusden nog een keertje, gewoon omdat-ie zo mooi is…
Vanuit de stadshaven van Heusden kun je nog een glimp van de Maas opvangen. Foto: René de Jager van de Island Rose

Aanmeren in de buurt? Bekijk ook deze aanlegplaatsen! 

Meer aanlegplaatsen op de kaart onderaan de pagina. En heb je tips of aanvullingen? We vinden het leuk als je een berichtje stuurt!

Februari 2018