Over een rivier met een dubbele naam, dwars door Heerenveen en over een krom riviertje dat zou zijn ontstaan door een reuzenhand: Tuffend over de Tjonger is een hele gevarieerde vaarroute, die je in één dag kunt doen. Maar dan moet je wel veel kilometers maken. Twee dagen is leuker, dan kun je ook nog een uitstapje maken naar bijvoorbeeld Heerenveen of watersportdorp Grou.

Een animatie van de vaarroute

Deze vaarroute voert van Echtenerbrug aan het Tjeukemeer via de Kuunder of de Tjonger naar Heerenveen en Akkrum. We maken het vaarrondje af via de Kromme Knillis, het Prinses Margriet Kanaal, de Terkaplster Puollen, de Langwarder Wielen terug naar het Tjeukemeer.

Specs: de maximale diepgang is 1.50 (op De Hoarne bij Terherne), de laagste vaste brug is 2.65 hoog (bij Heerenveen). Het is een uur of zeven varen bij acht a negen kilometer per uur.

De Canicula op de Engelenvaart voor Heerenveen

Routebeschrijving: Start in Echtenerbrug. Je vaart via de Pier Christiaanssleat richting zuiden. Houd op de driesprong bakboord aan. Vaar rechtdoor over de Kuunder of de Tjonger. Ter hoogte van Oldelamer kom je een voetfietsveer tegen. Wacht even totdat-ie voorbij is… 

Het voet/fietsveer tussen Oldelamer en Rotstergaast - de Canicula
want er zit een kabel onder…

Kuunder of Tjonger? Spreek je Stellingwerfs, dan noem je het riviertje de Kuunder. Spreek je Fries dan heet hetzelfde watertje de Tjonger. En om het helemaal ingewikkeld te maken: de rivier ontspringt in Drenthe. Geen idee welke benaming ze daar gebruiken…

Vervolg routebeschrijving: Bij kilometerbord 20 bakboord uit de Engelenvaart in. Je passeert de beweegbare bruggen Nieuweschoot en Rottumerbrug en vaart dan Heerenveen binnen. Op de kruising zie je links een sluis, rechtdoor is een kleine passantenhaven. Wij gaan stuurboord uit, passeren drie hoge bruggen en komen dan bij de lage Herenwalsterbrug.

De Herenwalsterbrug in Heerenveen - de Canicula
De Herenwalsterbrug

Vervolg routebeschrijving: Aan stuurboord zie je vervolgens het centrum van Heerenveen. Het ziet er gezellig uit, maar ja, wij hebben weer eens haast… We moeten nog drie bruggen trotseren voordat we het centrum van Heerenveen achter ons kunnen laten. De brugwachter fietst mee. 

De Kolk in Heerenveen - de Canicula
De Kolk in Heerenveen
Heerenveen

In 1551 besluiten drie heren geld te gaan verdienen met het uitgraven van veen. Gedroogd veen, turf, is op dat moment de belangrijkste brandstof voor iedereen in Nederland. Voor het vervoer van die kleine brokjes bruin goud worden de Heeresloot en de Schoterlandse Compagnonsvaart gegraven. Langs het water ontstaat Heerenveen, vernoemd naar die Heren van het Veen.

Heerenveen heeft nog twee stinzen, grote adellijke huizen, de Crackstate en Oenemastate. Beide stinzen hebben heel wat bestemmingen gehad, van gemeentehuis tot kantongerecht tot gevangenis. Crackstate is nu de trouwzaal van de gemeente, Oenemastate is een café.

 

Heeresloot

Vervolg routebeschrijving: We varen nu in de Heeresloot. Die gaat over in het Heerenveenster Kanaal en de Mûntsjerak, maakt dan een scherpe bocht naar links onder de spoorlijn door (beweegbare brug) en dan komen we in it Deel. Neem de tweede vaarweg aan stuurboord. Dat is de Meinesleat. Je passeert jachthaven de Drijfveer, waar je lekker met je blote voeten in het gras kunt zitten. De brug in Akkrum is op spitsmomenten gesloten.

Vaar je in een sloep? Overweeg een huisje te huren bij recreatiepark Tusken de Marren in Akkrum. Dat is een mooie, centrale plek om dagenlang rond te varen! Als je via onderstaande link een huisje boekt krijgen wij een kleine commissie.

Kromme Knilles

Vervolg routebeschrijving: Na de brug bakboord uit de Kromme Knilles op. De naam komt van de reus Knilles, die in plaats van een kaarsrecht kanaal een bochtig watertje zou hebben gegraven. Kromme Knilles komt uit op het Prinses Margriet Kanaal. Ga daar bakboord uit. Ga vóór Terherne opnieuw bakboord uit. Je passeert een beweegbare brug. Volg de boeien een halve cirkel over de Terkaplester Puollen, passeer de beweegbare Heerenzijlbrug en ga dan bakboord uit over de Goingarypster Puollen. Rechtdoor de Noarder Aldewei op (bij de ingang staat een rood ribbaken) en na een paar kilometer vaar je onder de A7 door. Je komt op de Langwarder Wielen.

Lindebomen in Langweer

Langweer is een leuk plaatsje. Heb je tijd, vaar even de haven binnen en loop heen-en-weer door de Buorren. In dit mooie historische centrum zijn de kerk, de mooie gevels en de lindebomen voor de huizen het bekijken waard. Er zijn leuke winkeltjes, er zit een supermarktje en een ijssalon. De haven is niet erg groot, maar je kunt tegen een vergoeding van 2 euro aanmeren in passantenhaven Langweer vlak naast het centrum. 

Langweer Buorren - De Canicula
Het is altijd gezellig op de Buorren in Langweer

Vervolg routebeschrijving: Ga nog vóór Langweer bakboord uit richting Scharsterbrug. De Skarster Rien komt uit in het Tjeukemeer. Volg de boeien in zuidelijke richting en je bent weer in Echtenerbrug.

Video van de vaartocht over de Tjonger en door Heerenveen

Aanmeren in Echtenerbrug of Akkrum? Of even verder varen naar Grou?

Heb je tips of aanvullingen? We vinden het leuk als je ’n berichtje stuurt!

Marieke, mei 2018