Over de Bolswardervaart komen we Harlingen binnen. ’t Is even wachten totdat de trein vanuit het hoofdstation het heen-en-weertje heeft gemaakt naar station Harlingen-haven, maar als de spoorbrug opengaat zijn we vrijwel meteen waar we willen zijn: in de voormalige vestinggracht. Mooi beschut tegen de stevige westenwind gaan we aanleggen bij het eerste het beste vrije plekje in de Zuidoostersingel. Dat hadden we beter niet kunnen doen.

Hier dus niet aanleggen in het voorjaar…

We liggen daar namelijk onder een boom, die ons met honderden kleverige vruchtjes bombardeert. Binnen no-time is de Canicula groen… Maar ja, een stevig schrobklusje stond ons toch al te wachten, aangezien een kat met hele vieze poten het dek heeft besmeurd tijdens onze afwezigheid in de jachthaven.

De boegspriet van dé blikvanger in de haven, de Artemis, een driemastbark die in 1926 werd gebouwd voor de walvisvaart
Aanleggen in Harlingen

Als je even verder vaart voorbij de bruggen op de foto (het zijn er twee), kun je ook aanleggen in de Noordoostersingel. Achter nóg een brug is de jachthaven van de Harlinger Watersportvereniging. Je ligt naast de groene long die is overgebleven na de ontmanteling van het bolwerk.

Natuurlijk kun je ook aanleggen in het zoute water van de Zuider- of Noordhaven. Die havens staan in verbinding met de Waddenzee, dus daarvoor moet je door de sluis. Overal is water en walstroom, het sanitair hebben we ivm de coronapandemie niet kunnen bekijken. Op loopafstand zijn twee supermarkten. De Jumbo heeft zelfs een boodschappensteiger in de Rozengracht. 

De Leeuwenbrug over de sluis in de Noorderhaven
Havenstad Harlingen

We zijn meteen verliefd op dit havenstadje. Prachtige grachten, leuke winkels, monumentale panden, mooi gelegen aan zee, je ziet meteen dat de vroegere handel op Scandinavië de plaats geen windeieren heeft gelegd. Toch heeft diezelfde zee Harlingen op achterstand gezet ten opzichte van Amsterdam en Rotterdam. De Waddenzee – toen nog Zuiderzee – is lastig te bevaren en het achterland klein. Maar er is er best wat te zien in de haven, waarbij de veerboten naar Vlieland en Terschelling natuurlijk altijd voor spektakel zorgen.

Bruine vloot

De opkomst van de chartervaart betekende voor Harlingen een nieuwe inkomstenbron. Dankzij de historische klippers en tjalken van de bruine vloot is het doorgaans een gezellige boel in de havens. Ook gespecialiseerde bedrijven als zeilmakers en scheepstimmerlieden verdienen er geld aan. Er wordt zelfs gezegd dat Harlingen de grootste charterhaven van Nederland is. Of dat waar is? Ik denk dat ze het daar, bijvoorbeeld in Enkhuizen, niet mee eens zijn…

Historische zeilschepen in de Zuiderhaven
Protte wyn

In Harlingen kan het heul hard waaien. Protte wyn, zoals een facebookvriend zegt. Vroeger braken de dijken dan ook geregeld door. Vooral de stormvloed van 1825 veroorzaakte veel schade, net zoals de Watersnoodramp van 1953. Inmiddels zijn de dijken verhoogd en kwetsbare plekken versterkt. Iemand die zich stevig tegen de Harlinger dijken aan bemoeide was de stadhouder in Spaanse dienst Caspar di Robles. Ter herinnering aan deze kolonel staat even buiten Harlingen een groot monument, dat in de volksmond de Stenen Man wordt genoemd.

Een inscriptie op de sokkel van dit beeld met twee Januskoppen herinnert aan stadhouder Caspar di Robles. Binnenkort bij de Canicula meer over deze kolonel.
Wat is er te doen in Harlingen

In het Hannemahuis is van alles te zien over de geschiedenis van Harlingen, zoals Harlinger tegel- en aardewerk en natuurlijk voorwerpen uit de maritieme historie. En hou je van het werk van Simon Vestdijk? In het museum is een speciale kamer ingericht rondom deze in Harlingen geboren romanschrijver.

Harlingen beschikt over echte stadsgidsen. Voor een paar euro krijg je een anderhalf tot twee uur durende wandeling met professionele uitleg over de havenplaats.

Bekijk in de Noorderhaven de replica van het schip waarmee Willem Barentsz naar Nova Zembla reisde. Zodra de coronamaatregelen het toestaan worden er weer rondleidingen georganiseerd. Het doel van de initiatiefnemers: met de Witte Swaen dezelfde reis maken als de 16e eeuwse ontdekkingsreiziger.

Tip extra: Ben je met een sloep, waarin je niet kunt of wilt overnachten? In Harlingen kun je niet alleen in de oude havenkraan of in de vuurtoren logeren, maar ook in een reddingsboot. Je moet wel behoorlijk wat geld meenemen voor zo’n bijzonder nachtje…

Op deze vaartocht van Bolsward naar Harlingen komen we door smalle vaarten met lage bruggen. We ontmoeten zelfs een woeste krijgsheer!

Het strategisch gelegen Harlingen kreeg al vroeg een kasteel of blokhuis om het gebied aan de zeekant te beveiligen. Rond 1580 werden aarden bolwerken rond de stad gelegd met daaromheen grachten. In de vestingwerken kwamen vijf land- en vier waterpoorten. Ze zijn inmiddels allemaal afgebroken. De bolwerken zijn nog te herkennen, op het gedeelte langs de Noordergracht is een tuin aangelegd in Engelse landschapsstijl.

De Havenpoort werd in 1883 gesloopt. De poort stond ongeveer op de plek van het huidige ‘Havenmantsje’ bij de haven

Aanleggen in de buurt? Meer aanlegplaatsen vind je op de kaart onderaan de pagina

In deze video varen we Harlingen weer uit, op weg naar Berlikum

Heb je tips of aanvullingen? We vinden het leuk als je een berichtje stuurt!

Ha lezer!

We hopen dat je de informatie over Harlingen leuk vindt. We stellen het zeer op prijs als je een recensie stuurt via bovenstaand formulier. Je kunt ook de facebookpagina Varen met de Canicula ‘liken’ en je abonneren op ons YouTube kanaal De Canicula Watersport.

Hartelijke groet,

Marieke, mei 2020