De schippers van de Canicula hebben een passie voor varen én voor al het mooie dat Nederland te bieden heeft. We laten dat zien in video’s, op foto’s en in blogs. Vaar mee!

Deze vaarroute gaat van de Oranjesluizen in Amsterdam naar Monnickendam en Edam. Vandaar over de Purmerringvaart naar Purmerend en Alkmaar. We maken het rondje af via het Noordhollands Kanaal, de Zaan en het IJ.

Specs: Zes sluizen kom je tegen, de Oranjesluizen en de Willem I sluis in Amsterdam, de Kloosterdijk- en (binnenlangs twee keer) de Grafelijkheidssluis in Monnickendam. Als je buitenom gaat, de Zeesluis in Edam en aan het eind van de Zaan de Wilhelminasluis.

Obstakel

De tocht duurt ongeveer vier dagen, maar het is natuurlijk leuker om wat meer tijd te nemen. Op de route passeer je alleen hele hoge of beweegbare bruggen. Diepte? Volgens de kaarten D10. Maar tussen Broek in Waterland en Monnickendam kom je een raar obstakel tegen op 75 cm diepte. Geen idee of dit permanent of tijdelijk is. Als iemand het wel weet hoor ik het graag! 

"Ik zit net de route te bekijken die jij beschrijft en kom het obstakel tegen. Nou dat hebben wij ook ervaren. We werden letterlijk 2x achter elkaar opgetild. Dat was op 12 juni 2013. En ja: volgens Stentec kaarten 1.2m diepgang en wij steken 1.10m. We hebben de brugwachter ons verhaal gedaan en precies de locatie aangegeven. Hij zou er naar laten kijken. Wij komen daar niet meer hoor. 't Was wel mooi varen hoor". - Ineke Roos
Over het IJ

Routebeschrijving: Vaar vanaf het Buiten-IJ Amsterdam binnen. Je komt óver de Zeeburgertunnel en ónder de Zuiderzeeweg door. De Oranjesluizen zijn dan al in zicht. Onderstaande video geeft een beeld van de doorgang door de sluis.

Na de IJtunnel (waar je niets van ziet) en jachthaven Sixhaven (tip: lees De levens van Jan Six van Geert Mak) stuurboord uit het Noordhollands Kanaal op. Je vaart meteen de Koning Willem I sluis binnen en gaat daarna via het schilderachtige Buiksloot Amsterdam uit. Ga op de driesprong bij café Het Schouw stuurboord uit de Trekvaart op. De tocht gaat door vlak polderlandschap. Ter hoogte van het dorp Watergang ligt de vaart vol met woonboten.

De bewoners moeten met eigen pontjes naar de bewoonde wereld

Vlak na Broek in Waterland staat een bord met de mededeling ‘Over 4000 meter diepte 75 cm’. Oeps, denken wij, met onze diepgang van 80 cm. Maar op de kaart staat toch D11? We varen door, op hoop van zegen.

Dan horen we ineens een harde bons

Angstig kijken we naar de bodem van de boot. Als we na twee minuten nóg geen water zien halen we opgelucht adem.

Ophaalbrug Broek in Waterland - De Canicula
Na een hefbrug passeer je deze ophaalbrug in Broek in Waterland

Vervolg routebeschrijving: Heb je geen stroom nodig dan kun je meteen na de hefbrug in Monnickendam aan stuurboord aanleggen. Wij varen verder door de Kloosterdijksluis en de Grafelijkheidssluis (fijne vlotte bediening!) en komen dan in de buitenhaven. Vaar ongeveer 300 meter door en ga dan bakboord uit richting Gouwzee. Links en rechts zijn jachthavens. Wij kiezen voor jachthaven Waterland Monnickendam. [Einde vaardag 1]

Jachthaven Waterland Monnickendam - De Canicula
Jachthaven Waterland is ruim opgezet

Monnickendam is een aardig toeristisch plaatsje, gebouwd rond een dam die ooit door monniken zou zijn aangelegd. Wandel mee!

Vervolg routebeschrijving: Vanuit Monnickendam kun je op twee manieren naar Purmerend, binnendoor of buitenom. Als je binnendoor wilt moet je terug door de Grafelijkheidssluis, een stukje rechtdoor het Stinkevuil of de Purmer Ee op en dan via de Purmerringvaart naar Edam (specs: D10/H29). Buitenom ga je over de Gouwzee en een stukje Markermeer. Wij kiezen voor de tweede optie. Het is maar een heel klein stukje, het is rustig weer en je hebt zicht op Marken en Volendam.

Zicht op Volendam waar de Marken Express een veerdienst onderhoudt - De Canicula
De Marken Express onderhoudt een veerdienst tussen Volendam en Marken. Je fiets mag mee!

Tip: Wel in de vaargeul blijven in verband met de waterplanten die behoorlijke schade kunnen aanrichten aan schroef en roer.

Vervolg routebeschrijving: Vaar de Gouwzee op in noordelijke richting. Voorbij Volendam markeren de boeien E1 en E2 de ingang naar Edam. Bij slecht weer is de smalle haveningang lastig te zien. Meteen na het binnenvaren van de haven krijg je een bocht naar bakboord. Na een paar honderd meter doemt de zeesluis op, met daarachter het havenkanaal. Hou op de splitsing bakboord aan.  Het tochtje door Edam is prachtig!

Meer info over Edam.

Vervolg routebeschrijving: Na de zeven bruggen gaan we stuurboord uit onder de beweegbare Jan Koningbrug door, over de Purmerringvaart. In Purmerend stuurboord uit de Where op. Na een paar bruggen zie je de jachthaven van WSV Purmerend. Wij blijven hier een nachtje liggen. [einde vaardag 2]

De ligplaatsen van Watersportvereniging Purmerend langs de Where - De Canicula
De ligplaatsen van Watersportvereniging Purmerend langs de Where

Vervolg routebeschrijving: Vanuit de jachthaven in noordelijke richting en vervolgens bakboord uit het Noordhollands Kanaal op. Op een kruispunt van waterwegen passeer je Spijkerboor en z’n voetveer.

Spijkerboor, voetveer - De Canicula
Je mag aanmeren bij restaurant ’t Heerenhuis en kunt met het pontje oversteken om het Fort bij Spijkerboor te bekijken.

Vervolg de tocht via West- en Oost-Grafdijk en ga na de Kogerpolderbrug bakboord uit het Kogerpolderkanaal op, waar je stuurboord uit via Enge Stierop het Alkmaardermeer op kunt varen. Het is onze bedoeling een nachtje te blijven liggen. We proberen eerst het eilandje Pannekoek in het Limmergat uit, maar het is daar redelijk druk, dus varen we door naar eiland de Nes.  

 eiland De Nes, Alkmaardermeer, Zaanlandsche Zeil Vereeniging - De Canicula
Het eiland De Nes is van de Zaanlandsche Zeil Vereeniging en wordt in de gaten gehouden door een beheerder

Wil je verder naar Alkmaar? Dat is maar een klein stukje. Vaar in noordelijke richting tot het punt waar het Alkmaardermeer over gaat in het Noordhollands Kanaal. Ga na de Leeghwaterbrug op de splitsing bakboord uit en je vaart zo’n beetje tegen de Accijnstoren aan. Alkmaar heeft meerdere ligplaatsen, onder meer aan de Bierkade en in de Luttik Ouddorp achter de Ringersbrug. Voor meer info klik op de foto ‘Overnachten in Alkmaar’ naast deze tekst. [einde vaardag 3]

Alkmaar heeft heul veul lage bruggen. Daarom bekijken wij de stad niet vanaf de Canicula, maar op een andere manier!

Vervolg routebeschrijving: Vaar terug over het Noordhollands Kanaal, steek het Alkmaardermeer over richting Westknollendam, waar de Markervaart overgaat in de Zaan.

Door de geur van koekjes en cacao

We hebben geen hoge verwachtingen van de tocht. De Zaan is toch één en al industriegebied? Ik ben dan ook niet voorbereid op het maken van een filmpje en heb alleen een fotocamera bij de hand. Vanaf de Markervaart zwieren we de bocht om en ja hoor:

Wat een treurige lelijkheid!

Voormalig veevoederfabriek Brokking, Wormerveer - De Canicula
Voormalig veevoederfabriek Brokking, Wormerveer

Maar als we verder varen raken we steeds meer onder de indruk. Wij snappen nu waarom De Zaan ook wel de provisiekast van Nederland wordt genoemd. Grote pakhuizen en fabrieken staan langs het water met bekende namen als Verkade, Honig, Lassie, Duyvis. En het ruikt de hele tocht lang naar koekjes en cacao!

Wormer - De Canicula
Een muur van appartementencomplexen en pakhuizen

Tussen moderne fabrieken en appartementencomplexen staan pakhuizen met namen die herinneren aan ons koloniale verleden, zoals Saigon, Batavia, Hollandia en Java. Vooral in Wormerveer en Wormer is het niet moeilijk je voor te stellen hoe het er vroeger uitzag. Alleen hebben de meeste vrachtschepen plaatsgemaakt voor plezierjachten en een enkel woonschip.

Het ís de Zaanse Schans! We kijken onze ogen uit…

Oliemolen de Bonte Hen, Zaanse Schans, de Canicula
Op de voorgrond oliemolen De Bonte Hen

De Zaanse Schans is één groot openlucht museum. Vroeger stonden de molens verspreid langs De Zaan. Rond 1960 en 1970 worden tientallen molens en historische houten huizen met hijskranen of pontons naar dit reservaat gebracht om ze beter te kunnen bewaren voor de toekomst. 

Blik op het verleden…

De huizen in het openlucht museum zijn bewoond om te voorkomen dat het een stille boel wordt. De buurt is genoemd naar de schans die in 1574 werd aangelegd om de Spaanse troepen tegen te houden. De beroemde Zaanse huisjes zijn trouwens niet alleen bij de Zaanse Schans te bewonderen, ze staan ook op diverse andere plaatsen langs het water.

Vanaf de passantensteiger kijken we uit op de Wilhelminasluis. Aan de grote sluis wordt gewerkt, maar het schiet niet erg op

Als je net als duizenden toeristen de Zaanse Schans en het Zaans Museum wil bezoeken kun je afmeren langs openbare steigers bij de Zaanse Schans. Als die vol zijn kun je na de Julianabrug – als je uit noordelijke richting komt – bakboord uit naar de jachthaven van zeilvereeniging ‘De Onderlinge’.  Het museum is opgericht in 1998 om het Zaanse erfgoed te bewaken en bewaren.

Aanleggen in Zaandam, Amsterdam of Spaarndam? 

Vervolg routebeschrijving: Je kunt er voor kiezen hier te blijven liggen en bijvoorbeeld een kijkje te nemen bij het veelbesproken Zaanse-huisjes-hotel.  Je kunt ook doorvaren naar Amsterdam. Daarvoor moet je eerst schutten in de Wilhelminasluis. Niet in de grote maar in de naastgelegen prachtige historische Oude Sluis. De bediening kost niks, maar de vrijwillige sluiswachter stelt veel prijs op een kleine bijdrage in z’n klomp. Je krijgt dan meteen een tas vol informatie over de Zaanstreek.

De Oude Sluis in Zaandam vanaf de Voorzaan - De Canicula
De Oude Sluis in Zaandam vanaf de Voorzaan

Vaar vervolgens rechtdoor over een stukje Voorzaan dat even verder Zijkanaal G heet. Op het Noordzeekanaal bakboord uit terug naar de Oranjesluizen. Maar je kunt natuurlijk ook in jachthaven Sixhaven aanmeren, voor een bezoek aan Amsterdam. Of op het Noordzeekanaal stuurboord uit richting het Spaarne….

Aanlegplaatsen langs de vaarroute:

Heb je tips of aanvullingen? We vinden het leuk als je een berichtje stuurt!

Nog meer vaarroutes bekijken?

In Friesland:

Meer vaarroutes in Noord-Nederland:

Vaarroutes in Midden en Zuid-Nederland:

Tip: een geweldige serie voor iedereen die van varen houdt!

Heb je tips of aanvullingen? Stuur dan een berichtje

Marieke. januari 2018