Elke keer als we ter hoogte van Doesburg varen denk ik aan de tips van Facebookvrienden: neem eens een kijkje op de Oude IJssel! 

“Zijn jullie ook al over de Oude IJssel geweest? Die is bevaarbaar van Doesburg tot aan de Duitse grens bij Ulft. Achterhoeks varen!”

Waarschijnlijk weten jullie wel hoe het gaat. Eenmaal op de Gelderse IJssel zijn we altijd op weg terug naar de thuishaven. En het uitstapje naar de Oude IJssel neemt nét wat teveel tijd. Kortom, het komt er gewoon niet van. Tot de zomer van 2020. Dan ‘zeilen’ we bij Doesburg de bocht om. En we krijgen er geen spijt van!

De Oude IJssel bij Laag-Keppel
Verscholen toegang

De toegang naar de Oude IJssel ligt wat verscholen. Om er te komen moet je bij Doesburg niet rechtdoor naar de Industriehaven, maar vanaf de Gelderse IJssel meteen stuurboord uit, langs een lange rechte rij meerpalen. Na de bocht doemt een hoge sluis op, waarin je een heel eind omhoog schut. Zo hoog dat je het gevoel hebt in een andere wereld terecht te komen.

De sluis bij Doesburg. Het water van de Oude IJssel staat 5 meter boven NAP
"In Doetinchem bij Watersportvereniging De Ank overnachten en in Ulft bij de DRU, prachtige route en heerlijk rustig!" Reactie via Facebook Varen met de Canicula
Heen-en-weer over de Oude IJssel

Eenmaal boven ligt links de jachthaven van watersportvereniging De Oude IJssel. Voor ons strekt de rivier zich kaarsrecht uit. Een beetje te recht naar onze smaak. Maar dat komt omdat de rivier hier al heel wat keren is verlegd en rechtgetrokken. Al na een paar kilometer krijgt de loop wat meer kronkels en ziet het er meteen een stuk sfeervoller uit. Je komt langs Laag-Keppel, Doetinchem en Terborg. Je kunt zo’n 25 kilometer varen voordat in Ulft een stuw de doorgang naar Duitsland verspert. Jammer!

Bruggen en sluizen

Je komt 16 bruggen tegen onderweg. De laagste vaste brug is 2.90 meter hoog, dus dat moet geen problemen opleveren voor de gemiddelde pleziervaarder. Behalve de sluis bij Doesburg passeer je ook sluis De Pol bij Etten. Heb je de gelegenheid, stap dan even van boord om de vistrap en de mooie Bielheimerbeek te bekijken. Over de sluis loopt het Pieterpad.

Let op: Soms komt er heel weinig water vanuit Duitsland, de oorsprong van de rivier. De sluizen worden dan maar een paar keer per dag bediend. Kijk voor de actuele bedieningstijden op de Waterkaartenapp of op bij Vaarweginformatie.

De sluiskolk is hier midden tussen de stuw geplaatst om verzanding tegen te gaan
Aanleggen langs de Oude IJssel

Op diverse plekken langs de rivier zijn aanlegplaatsen, waar je maximaal drie keer 24 uur gratis mag aanleggen. Bij een flink aantal kun je helaas niet de wal op. Bij veel andere aanlegplaatsen kun je wel even je benen strekken, maar die zijn ook erg geliefd bij sportvissers. Gelukkig zijn er ook mooie jachthavens met alle voorzieningen. Aan het begin van de rivier kun je aanleggen bij Watersportvereniging De Oude IJssel, even verder bij Laag-Keppel ligt jachthaven Bommen Berend in een dode rivierarm.

Cultuurpaleis

In Doetinchem zijn ligplaatsen voor passanten bij WSV De Ank en even verder in Ulft is een aanlegsteiger vóór de DRU. Dat is de voormalige ijzerfabriek die is omgetoverd in een cultuurpaleis. Je ligt er recht tegenover het grote terras. In de voormalige fabriek is het Nederlands IJzermuseum gevestigd.

Moois onderweg

Ter hoogte van Laag-Keppel ligt kasteel Keppel op ’n eiland tussen twee armen van de Oude IJssel. Je ziet tijdens het voorbijvaren het kasteel prachtig door de bomen glinsteren. Het is privéterrein, maar na schriftelijk verzoek mag je het landgoed op donderdagen tussen 1 april en 1 oktober bezoeken: info@vanlynden.eu.

We komen nóg een kasteel tegen langs het water, verscholen achter bladergroen: de Kemnade. De aanbouw is achttiende-eeuws, maar de indrukwekkende toren stamt al uit de zestiende eeuw.

Sluis de Pol is een sterk staaltje van inventieve bouwkunst, staat in de trotse beschrijving naast het waterwerk. Om verzanding tegen te gaan is de sluis in het midden van de stuw gebouwd. Het ziet er indrukwekkend uit! Neem even een kijkje in de omgeving en bewonder de ingenieuze vistrap.

Tip extra: in Hummelo, op loopafstand van jachthaven Bommen Berend, staat het standbeeld van de Achterhoekse boerenrockgroep Normaal. Een cadeautje van de trouwe fans. Leuk om er even mee op de foto te gaan!

Høken en veel bier hijsen, de muziek van Normaal is bij veel Achterhoekers nog steeds erg populair.
Vispassages

Het is niet voor niets dat we superveel vissers tegenkomen onderweg. Bij de sluis van Doesburg is een enorme vispassage aangelegd. Niet alleen enorm qua lengte, maar ook qua hoogte. Het verschil kan oplopen tot vijf meter. Omdat ook bij sluis de Pol een vistrap is gebouwd kunnen de vissen nu ongehinderd naar hun paaigebied in Duitsland zwemmen om zich voort te planten. In het bezoekerscentrum in Doesburg kun je zelf zien hoe de vissen passeren. En het eerste succes is behaald: de rivierprik is weer terug in de Oude IJssel.

Dankzij de vispassage kunnen vissen hun paaigebied in Duitsland bereiken.
Kanonskogels

Een stukje over de Oude IJssel is niet compleet zonder de ijzerindustrie te noemen. De rivier wordt beschouwd als de bakermat van de moderne Nederlandse ijzerfabrieken. Het begon allemaal met een ijzerhut in de buurt van sluis de Pol, de voorloper van de hoogovens. Grondstoffen voor de productie van ijzer genoeg in de omgeving: ijzeroer en brandhout. Het water van de Oude IJssel werd gebruikt als aandrijving van de blaasbalgen.

Uit die ijzerhutten kwamen fabrieken voort als de DRU, Vulcaansoord en Lovink. Ze maakten kanonskogels en andere munitie, maar ook huishoudelijke artikelen als potten en pannen. Van die industrie is langs de rivier nauwelijks iets terug te zien. Sommige bedrijven gingen failliet, andere fabrieken verhuisden. Meer weten over de historie van de Oude IJssel?

De voormalige ijzerfabriek van de DRU. Aan deze kant van de Oude IJssel zie je nog net de aanlegsteiger.

Heb je tips of aanvullingen? Stuur ons ’n berichtje. Dat stellen we zeer op prijs!

Met de boot over de Gelderse IJssel

Je komt met een gemiddelde motorboot alleen via de Gelderse IJssel op de Oude IJssel. Daar varen meer binnenvaartschepen en is er beduidend meer stroming. Wil je meer weten over varen op de Gelderse IJssel? Klik op de foto.