Blog: Met de boot naar Hollands Siberië

Heeft ook jouw overgrootvader de grond in Veenhuizen met de hand omgespit?  

De Canicula in Veenhuizen
Het Tweede Gesticht in Veenhuizen

Waar? Ja, je leest het goed. De grond bewerkt rond de dwangkolonie Veenhuizen. Terwijl jouw overgrootmoeder moest spinnen. Of wassen. Of honderden kilo’s aardappelen schillen. Zwaar werk. Ver weg in Drenthe. Veenhuizen werd daarom ook wel Hollands Siberië genoemd. 

De plaats waar vroeger bedelaars uit heel Nederland naar toe werden gestuurd.

Hoe ze daar kwamen? Met de boot vanuit Amsterdam, over de Zuiderzee naar Blokzijl. Van daar naar Assen voor registratie en verder over de Kolonievaart naar Veenhuizen. Een geschiedenis waarvan nog steeds veel te weinig mensen weten.

Dit is die Kolonievaart. Duizenden, misschien wel tienduizenden mensen zijn er met trekschuiten doorheen vervoerd. 

De Canicula op de Kolonievaart in Veenhuizen

De vaart ligt langs onze favoriete route naar de Canicula. Als we er langs rijden zie ik in gedachten die duizenden arme sloebers in trekschuiten voorbij komen.

Vaders, moeders en kinderen in hun grauwe kleren, voor de meeste mensen enkele reis. 

Met de trekschuit naar Veenhuizen. Bron: Drents Archief.

Nu is Veenhuizen een gevangenisdorp met échte gevangenissen. Ook Willem Holleeder alias De Neus zat er opgesloten. Er staan prachtige gebouwen. Eén van de mooiste is het Tweede Gesticht, bijna 200 jaar geleden gebouwd voor bedelaars en hun gezinnen. Het Nationaal Gevangenismuseum zit er nu.

De kolonie is in de race voor een plek op de Werelderfgoedlijst van Unesco. 

Door de lage vaste bruggen en de dammen kun je er met de boot al lang niet meer komen.

Maar wat zou het geweldig zijn als we, net als de paupers, weer van Assen naar Veenhuizen kunnen varen.

Om met eigen ogen het resultaat van de noeste arbeid van onze voorouders te zien. Naast een fantastische extra attractie voor de watersporter ook een toeristische kans om Veenhuizen nog beter op de kaart te zetten.

Met de boevenbus én de boevenboot.

En dan mogen wij gelukkig wel weer naar huis…. 

Zij (nog) niet…

Meer weten? Lees dan het boek Het Pauperparadijs van Suzanna Jansen.

En wil je weten of jij ook afstamt van een Drentse pauper? Net zoals Willeke Alberti, Alexander Pechtold en één miljoen andere Nederlanders? Je kunt het vinden in het Drents Archief

Zo werkt de nieuwe database

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *